Ekolojik Algı
Ecological Perception
Tanım
Bir organizmanın, laboratuvar ortamından bağımsız olarak, doğal ve gerçek dünyasındaki ekolojisi içinde hareket ederken çevresel olanakları (affordances) ve değişmezlikleri (invariances) doğrudan tespit etme süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir futbolcunun topa vurmak için koşarken, topun kavisini ve hızını hesaplamak için bilinçli bir zihinsel denklem çözmemesi; bunun yerine sahanın optik akışındaki değişimleri ve ayağının topa temas etme olanağını (affordance) anlık ve doğrudan algılayarak eylemini kusursuz bir şekilde ayarlaması ekolojik algının somut bir tezahürüdür.
Derin Analiz
James J. Gibson tarafından geliştirilen bu yaklaşım, algıyı geleneksel bilişsel işleme ve içsel temsillerin oluşturulması modelinden tamamen ayırır. Ekolojik algı teorisi, organizma ile çevrenin birbirine indirgenemez tek bir sistem oluşturduğunu savunur. Çevredeki uyarıcılar, üst düzey zihinsel süreçler tarafından yorumlanmayı gerektiren belirsiz veriler değildir; aksine, hareket halindeki duyusal sistem tarafından doğrudan ve dolaysız bir şekilde anlamlı varlıklar olarak yakalanır. Optik akış (optic flow) ve bilgi girdileri, eylem potansiyellerini doğrudan yönlendirir.
Etimoloji
Latince 'oecologia' (çevrebilim, ev/çevre bilgisi; Grekçe 'oikos' [ev, yaşama ortamı] + 'logos' [bilim, söylem]) ve Latince 'perceptio' (algılama, kavrama, duyumsama) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yapısalcı veya Bilişsel Algı Kuramları; yapısalcılar algının alt düzey duyumların birleştirilmesiyle oluştuğunu ve zihinsel yorum gerektirdiğini savunurken, ekolojik algı algının dolaysız ve bütünsel olduğunu öne sürer.