Hayvan Zekası
Animal İntelligence
Tanım
İnsan dışı hayvanların, öğrenme ve bilişsel mekanizmalar aracılığıyla çevrelerindeki problemleri çözme konusundaki çeşitli yetenekleri.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında yeni kaledonyalı kargaların (Corvus moneduloides) doğrusal olmayan bir ödülü elde etmek için tel çubukları bükerek kanca haline getirmesi veya karınca kolonilerinin en kısa besin yolunu bulmak için feromon izleri üzerinden kolektif hesaplama yapması hayvan zekasının somut tezahürleridir.
Derin Analiz
Karşılaştırmalı psikoloji ve bilişsel bilimler bağlamında hayvan zekası, lineer bir evrimsel ilerleme şemasıyla değil, her türün ekolojik nişine ve adaptasyon baskılarına özgü ekosistemik problem çözme kapasiteleri bütünü olarak incelenir. Tarihsel süreçte Thorndike'ın etki kanunu ve deneme-yanılma öğrenmesi gibi mekanizmalarla indirgenmeye çalışılan bu kavram, günümüzde Edward Tolman'ın bilişsel haritaları, primatolojideki araç kullanımı ve sürü zekası (swarm intelligence) gibi karmaşık fenomenlerle yeniden tanımlanmıştır. Nörobiyolojik düzeyde, farklı türlerin serebral korteks mimarisi, kuşlardaki 'nidopallium caudolaterale' gibi eşdeğer yapılar veya sosyal böceklerdeki merkeziyetsiz sinir sistemi ağları, zekanın tek bir formdan ibaret olmadığını, aksine çoklu uyum stratejileri barındırdığını ampirik olarak doğrulamaktadır.
Etimoloji
Latince 'animalis' [nefes alan, canlı, anima'dan türeme] ve 'intelligentia' [anlama, kavrama, seçme gücü, intellgere'den türeme]
Karıştırmayın
İçgüdüsel davranışlar ve klasik şartlanma refleksleri; bu kavramlar öğrenme gerektirmeyen ya da uyarıcı-tepki zinciriyle sınırlı kalan otomatik süreçleri ifade ederken, hayvan zekası esnek problem çözme ve bilişsel temsilleri gerektirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Karşılaştırmalı Biliş
Comparative Cognition
İnsanlar dahil olmak üzere çeşitli türlerdeki bilişsel süreçlerin kökenlerini, mekanizmalarını, benzerliklerini ve farklılıklarını inceleyen karşılaştırmalı psikoloji alt dalıdır.
Bilişsel Harita
Cognitive Map
Bireyin çevresel ilişkileri ve mekansal ipuçlarını zihinsel olarak kodlayarak oluşturduğu, yön bulma ve çevreye uyum sağlamayı mümkün kılan içsel temsil.