Duyumsama
Sensation
Tanım
Duyu reseptörlerinin uyarılması ve ilgili beyin merkezlerinin aktivasyonuyla ortaya çıkan, uyarıcılara dair temel farkındalık ve indirgenemez deneyim birimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir odada yürürken ayağın sivri bir nesneye çarpması ve beyne iletilen ilk acı, ısı veya basınç sinyalleri ham birer 'duyumsama'dır. Beynin bu sinyali 'Yere iğne düşmüş, ayağıma battı' şeklinde yorumlaması ise algı (perception) sürecidir.
Derin Analiz
Duyumsama, çevreden veya vücut içinden gelen fiziksel enerjinin (ışık dalgaları, ses frekansları, kimyasal moleküller vb.) nöral sinyallere (transdüksiyon) dönüştürülme sürecidir. Bilişsel ve nörobiyolojik açıdan duyumsama, üst düzey bilişsel işlemlerden (algılama ve anlamlandırma) öncül bir aşamadır; uyarıcının ham halini temsil eder. Titchener'ın yapısalcılığında zihinsel deneyimin üç temel yapı taşından biri olarak ele alınmış, Gestalt psikolojisinde ise bunun ötesine geçilerek bütünsel algının parçaların toplamından ibaret olduğu vurgulanmıştır. Nöral düzeyde, periferik sinir sistemindeki reseptörlerin ateşlenmesiyle başlar ve somatosensoriyel korteks, görsel veya işitsel korteks gibi primer duyusal merkezlerde son bulur.
Etimoloji
Latince 'sensatio' (hissediş, duyu) sözcüğünden türetilmiş olup, 'sentire' (hissetmek, algılamak, düşünmek) fiiline dayanır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Duyusal Sistem
Duyusal Sistem
Sensory System
Çevresel ve dahili uyarıcıları algılayan duyu organları, reseptörler, afferent sinir lifleri ve serebral korteksteki ilgili merkezlerin tamamını kapsayan nörobiyolojik ağ.
İncele
Algılama
Algılama
Perception
Duyu organları aracılığıyla edinilen fiziksel uyarıcıların, merkezi sinir sisteminde anlamlı birer bilgi bütünlüğüne dönüştürülme sürecidir.
İncele