Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İkili Yönelim

Dual Orientation

Tanım

Bir nesnenin veya sembolün hem kendi fiziksel gerçekliğiyle hem de temsil ettiği soyut anlamla aynı anda eşleşebilme ve bu iki boyutu zihinsel olarak manipüle edebilme yeteneği.

Örnek Vaka / Uygulama

4 yaşındaki bir çocuğun, odasının küçültülmüş bir maketini inceleyerek gizlenmiş bir oyuncağın gerçek odada nerede olduğunu bulabilmesi. Çocuk, maketi hem plastik parçalardan oluşan bağımsız bir nesne hem de odanın kendisi olarak zamanlı kodlayabilmektedir.

Derin Analiz

Bilişsel gelişim ve temsiliyet teorileri bağlamında, çocukların bir modeli ya da sembolü hem bir nesne hem de başka bir şeyin temsilcisi olarak aynı anda algılamasını ifade eden 'dual representation' kavramının doğrudan uzantısıdır. Jean Piaget'nin gelişimsel aşamalarından operasyonel döneme geçişte, sembolik düşüncenin olgunlaşmasıyla nöronsal ağların iki yönlü bilgi işlemleme kapasitesini artırdığı gözlemlenir. Ön lobun (prefrontal cortex) gelişimi, bu çift yönlü bilişsel esnekliği doğrudan destekler.

Etimoloji

Latince 'dualis' (ikiye ait, ikili) ve 'orientare' (doğuya yönelmek, konumlandırmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Bilişsel esneklik (cognitive flexibility) ve simgesel işlev (symbolic function). İkili yönelim, spesifik olarak bir objenin fiziksel ve temsili kimliğini aynı anda tutma becerisiyle sınırlıdır; bilişsel esneklik ise kurallar veya setler arasında genel geçiş yapabilmeyi kapsar.