İkinci Şahıs Perspektifi
Second-person Perspective
Tanım
Bir bireyin, karşısındaki ötekinin özne statüsünü ve içsel deneyimini doğrudan tanıdığı ve hesaba kattığı karşılıklı bakış açısı.
Örnek Vaka / Uygulama
Psikoterapi seansında terapistin, danışanının sadece semptomlarını dışarıdan gözlemleyen bir uzman (üçüncü şahıs) veya sadece kendi iç dünyasını anlatan bir özne (birinci şahıs) olmak yerine, 'Şu an bu acıyı birlikte paylaşıyoruz' diyerek danışanla ortak bir yaşantı alanında buluşması ve göz temasıyla karşılıklı öznelliği tetiklemesi.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve sosyal nörobilim bağlamında ikinci şahıs perspektifi, monadik (tek yönlü) gözlemden diadik (karşılıklı etkileşimli) bilişe geçişi temsil eder. Martin Buber'in 'Ben-Sen' (I-Thou) ilişkisi felsefi temelini oluşturur. Nörogörüntüleme çalışmaları, bu perspektifin devreye girdiği sosyal etkileşimlerde ayna nöron sisteminin, medial prefrontal korteksin ve temporal-paryetal kavşağın (TPJ) eşzamanlı ve dinamik bir şekilde aktive olduğunu göstermektedir. Bireyin yalnızca dış dünyadaki bir nesne veya gözlenen bir nesne olarak değil, kendisi gibi düşünen ve hisseden bir özne olarak karşısındakini deneyimlemesini sağlayan bilişsel bir köprüdür.
Etimoloji
Latince 'secundus' (ikinci) ve 'persona' (maske/oyuncu rolü) kelimeleri ile Latince 'perspectiva' (görmek, ötesine bakmak) köklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Birinci şahıs perspektifi (yalnızca kişinin kendi içsel öznel deneyimi) ve üçüncü şahıs perspektifi (bir başka bireyi nesneleştirerek dışarıdan veya nötr bir gözle gözlemleme) ile sıklıkla karıştırılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Zihin Kuramı
Zihin Kuramı
Theory Of Mind
Bireyin, kendisinden bağımsız bir zihne sahip olduğunu; başkalarının niyet, arzu, inanç ve duygularının kendi içsel dünyasından farklı olabileceğini kavrama ve bu doğrultuda davranışlarına anlam verme bilişsel kapasitesidir.
İncele