Kavramsal Model
Conceptual Model
Tanım
Kavramlar arasındaki ilişkileri veya kavramların özelliklerini görsel olarak temsil etmek için kullanılan şematik diyagram veya düzenleyici yapı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, 'kronik stres' ile 'akademik tükenmişlik' arasındaki ilişkide 'uyku kalitesi'nin aracı rolünü incelemek için çizdiği değişkenler arası yol (path) diyagramı kavramsal modelin klasik bir uygulamasıdır.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve araştırma metodolojisinde kavramsal model, zihinsel süreçlerin veya değişkenler arası teorik ağların dışsal bir temsili olarak işlev görür. Venn diyagramları, akış şemaları veya hiyerarşik ağaç yapıları bu kategoriye girer. Bilgi işlem ve arayüz tasarımında ise son kullanıcının sistemi sezgisel olarak kavramasını sağlayan gerçek dünya analojilerine (örneğin masaüstü veya elektronik tablo metaforları) dayanır. Bilimsel modellemede, soyut teorik önermelerin test edilebilir hipotezlere dönüştürülmesinde bir köprü görevi üstlenir.
Etimoloji
Latince 'conceptus' (zihinde tutulan, doğmuş, kavram) + 'modulus' (küçük ölçü, kalıp, ölçü birimi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İstatistiki model ile sıkça karıştırılır; istatistiki model sayısal veriler ve parametrik tahminler üzerindeyken, kavramsal model verilerden bağımsız olarak teorik ilişkilerin mantıksal topolojisini çizer.