Konsonant
Consonant
Tanım
Ses yolunun kısmen veya tamamen daraltılması ya da kapatılmasıyla üretilen ve ünlülerle birleşerek hece oluşturan konuşma sesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Konuşma terapisi seansında 's' sesini üretirken hastanın dil ucunu diş etlerine yaklaştırıp hava akışını dar bir kanaldan türbülans yaratacak şekilde vermesini istemek, tipik bir sürtünmeli konsonant artikülasyon çalışmasıdır.
Derin Analiz
Artikülasyon fonetiğinde konsonantlar (ünsüzler), ses tellerinin titreşimiyle (ötümlü/voiced) veya titreşimsiz (ötümsüz/voiceless) olarak; dil, dişler, dudaklar ve damak gibi konuşma organlarının oluşturduğu engeller aracılığıyla sınıflandırılır. Nörolinguistik açıdan konsonant üretimi ve algısı, sol hemisferde yer alan Broca ve Wernicke alanlarının yanı sıra motor korteksin orofasiyal bölgelerinin eş güdümlü çalışmasını gerektirir. Fonolojik bağlamda ise ses birimlerinin (fonem) ayırt edici özelliklerini belirlemede kritik bir işlev görürler.
Etimoloji
Latince 'con-' (birlikte) + 'sonare' (ses çıkarmak, çınlamak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş 'consonantem' (sesle birlikte çıkan) kelimesine dayanır.
Karıştırmayın
Vokal (Sesli harf/ünlü) kavramı ile karıştırılır; ünlü sesler ses yolunda hiçbir engelle karşılaşmadan serbestçe çıkarken, konsonantlar mutlaka bir engelleme sürecinden geçer.