Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kurşun Boru Rijitliği

Lead-pipe Rigidity

Tanım

Parkinsonizm veya serebral palsi vakalarında, eklemlere pasif hareket uygulandığında baştan sona kadar kesintisiz, pürüzsüz ve homojen bir direnç hissi yaratan kas katılığı türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik nöroloji muayenesi sırasında hekimin, hastanın dirseğini büküp uzatırken (pasif hareket) karşılaştığı durum, sanki katı bir kurşun boruyu bükmeye çalışıyormuş gibi her yönde eşit ve dirençli bir akış sergiler.

Derin Analiz

Nörolojik açıdan bazal gangliya devrelerinin, özellikle de nigrostriatal dopaminerjik yolaktaki bozulmaların bir yansımasıdır. Agonist ve antagonist kasların eşzamanlı ve sürekli tonik kasılmasıyla karakterizedir. Eklem hareket aralığının tamamında (fleksiyon ve ekstansiyon) aynı düzeyde direnç gözlenir; bu yönüyle dişli çark (cogwheel) rijitliğinden ayrılır. Ekstrapiramidal sistem patolojilerinin klinik değerlendirmesinde temel fizik muayene bulgularından biridir.

Etimoloji

İngilizce 'lead' (kurşun madeni) ve 'pipe' (boru) kelimelerinin birleşimiyle oluşan metaforik bir anatomik/klinik tanımdır; kurşun bir borunun bükülürken gösterdiği homojen ve dirençli yapıyı ifade eder.

Karıştırmayın

Cogwheel rigidity (dişli çark rijitliği) ile sıklıkla karıştırılır; dişli çark rijitliğinde hareket esnasında titreme (tremor) eşlik ettiği için kesikli bir direnç hissedilirken, kurşun boru rijitliğinde direnç tamamen pürüzsüz ve homojendir.