Ses Değişmesi
Sound Change
Tanım
Bir dilin fonolojik yapısının zaman içinde, yüzyıllar boyunca doğal süreçlerle evrilerek başkalaşması.
Örnek Vaka / Uygulama
Proto-Hint-Avrupa dilindeki pek çok sessiz harfin Cermen dillerinde belirli düzenli kurallarla (Grimm Yasası) değişime uğraması, 'p' sesinin 'f' sesine dönüşmesi (örneğin Latince 'pater' kelimesinin İngilizcede 'father' olması), ses değişiminin tarihsel ve kuralcı doğasını somutlaştırır.
Derin Analiz
Tarihsel dilbilim ve psikodilbilim bağlamında ses değişmesi, fonemlerin artikülasyon kolaylığı, işitsel algı optimizasyonu ve dilin yapısal ekonomisi ilkeleri doğrultusunda uğradığı düzenli dönüşümleri inceler. Yeni Dilbilgiciler (Neogrammarians), bu değişimlerin istisnasız mekanik kurallara tabi olduğunu savunurken; Yapısalcılar ve Üretici Dilbilimciler fonolojik sistemin bütünlüğü ve zihinsel dilbilgisi (mental grammar) üzerindeki türetim süreçlerine odaklanır. Bu süreç, bireylerin konuşma edimi sırasındaki fonetik varyasyonlarının nesiller arası aktarımda kalıcı hale gelmesini kapsar.
Etimoloji
İngilizce 'sound' (Eski İngilizce 'swēd' [gürültü, ses] < Proto-Cermençe 'swēdonom') ve 'change' (Eski Fransızca 'changier' < Geç Latince 'cambiare' [değiştirmek, takas etmek]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Ödünçtlama (borrowing) ile karıştırılır; ödünçtlama diller arası kelime aktarımıyken, ses değişmesi dilin kendi içindeki fonolojik evrimidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Tarihsel Dilbilim
Tarihsel Dilbilim
Historical Linguistics
Dillerin zaman içerisindeki evrimini, yapısal değişim süreçlerini ve birbirleriyle olan soy bağı ilişkilerini inceleyen dilbilim alt dalıdır.
İncele
Fonetik
Fonetik
Phonetics
Konuşma seslerinin fiziksel özelliklerini, akustik yapısını ve bu seslerin fizyolojik olarak nasıl üretilip algılandığını inceleyen dilbilim dalı.
İncele