Süreksizlik Etkisi
Discontinuity Effect
Tanım
Gruplar arası etkileşimlerin, bireyler arası etkileşimlere kıyasla belirgin biçimde daha yüksek rekabetçi ve çatışmacı eğilimler sergilemesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Dörder kişilik iki ayrı grubun katıldığı bir ekonomik karar alma oyununda (örneğin Mahkumun İkilemi), denekler bireysel olarak oynatıldıklarında yüksek oranda işbirliği yaparken, aynı kişiler grup adına karar vermeye başladıklarında rasyonel çıkarları zararına bile olsa agresif bir rekabete ve karşı grubu alt etme stratejisine yönelmektedir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve davranışsal karar teorisinde, bireylerin kendi başlarına iken sergiledikleri uzlaşmacı tutumların, bir grup kimliği veya kolektif yapı altına girdiklerinde yerini neden agresif rekabete bıraktığını inceleyen bir olgudur. Bu dönüşümün ardında yatan mekanizmalar; sorumluluğun gruptaki bireyler arasında dağılması (diffusion of responsibility), iç grup kayırıcılığı (ingroup bias) ve dış gruba yönelik önyargılı güvensizliktir. Özellikle mahcup edici veya tehdit edici durumlarda, grubun anonimliği bireyin kişisel ahlaki süzgecini bypass ederek kolektif bir rekabet refleksi üretmesini tetikler.
Etimoloji
Latince 'dis-' (ayrılma, zıtlık) + 'continuare' (devam etmek, sürdürmek) fiilinden türetilmiş 'discontinuus' kelimesine dayanır; bireysel etkileşimlerin sürekliliği ile grup etkileşimlerinin kopuşunu simgeler.
Karıştırmayın
Grup Kutuplaşması (Group Polarization) ile karıştırılır; ancak grup kutuplaşması mevcut bir eğilimin aşırılaşmasını ifade ederken, süreksizlik etkisi bireysel düzeydeki işbirliği eğiliminin grup düzeyinde doğrudan rekabete evrilmesi halidir.