Ters Koşullama
Backward Conditioning
Tanım
Koşulsuz uyarıcının, nötr uyarıcıdan hemen önce sunulduğu deneysel bir klasik koşullama prosedürüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir laboratuvar deneyinde, köpeğe önce et tozu (koşulsuz uyarıcı) verilir ve hemen ardından zil sesi (nötr uyarıcı) çalınır. Normalde zil sesinin et tozu getirmesi beklenirken, bu ters dizilimde zil sesi et tozunun bittiğini işaret eden bir uyarıcı haline gelir.
Derin Analiz
Klasik koşullama paradigmasında zamanlama, uyarıcılar arasındaki nedensel ve zamansal ilişkinin algılanmasında kritiktir. Normal şartlarda (ileri yönlü koşullamada) nötr uyarıcı, koşulsuz uyarıcının bir habercisi işlevi görür. Ters koşullamada ise bu kronolojik sıra tersine çevrilerek koşulsuz uyarıcı öne alınır. Davranışsal deneyler, bu dizilimin geleneksel uyarıcı-tepki bağını kurmada zayıf kaldığını göstermektedir. Ancak bazı deneysel koşullarda nötr uyarıcı, koşulsuz uyarıcının sona erdiğini veya artık gelmeyeceğini bildiren bir emniyet sinyali (inhibitory function) işlevi kazanabilir ya da psödokondisyoning (yalancı koşullama) nedeniyle uyarıcı (excitatory) bir özellik sergileyebilir.
Etimoloji
İngilizce 'backward' (geriye doğru, ters) ve Latince 'conditio' (koşul, anlaşma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İleri yönde koşullama (forward conditioning) ve eşzamanlı koşullama (simultaneous conditioning); ileri yönde nötr uyarıcı önce gelirken, eşzamanlıda iki uyarıcı aynı anda sunulur.