Tümleç
Complement
Tanım
Dilbilimde, bir yüklemin anlamını tamamlamak üzere fiile veya bağ fiile eklenen sözcük, öbek veya yancümledir.
Örnek Vaka / Uygulama
'O, çok yetenekli bir cerrahtır' cümlesindeki 'çok yetenekli bir cerrahtır' ifadesi, bağ fiili takip eden ve öznenin kimliğini tamamlayan bir tümleçtir.
Derin Analiz
Bilişsel dilbilim ve psikolinguistik bağlamında tümleç, insan zihninin sözdizimsel yapıları işleme koyarken cümledeki eksik argümanları tamamlama kapasitesini yansıtır. Kopula (bağ fiil) yapılarını takip eden özne tümleçleri veya nesne konumundaki tamamlayıcı unsurlar, beynin Broca bölgesi ve ilgili sentaktik ağları tarafından anlık olarak çözümlenir. Anlamsal bütünlüğün sağlanması, dilin pragmatik ve semantik bileşenlerinin eş zamanlı çalışmasını gerektirir.
Etimoloji
Latince 'complēre' (tamamlamak, doldurmak) fiilinden türetilmiş olup, Latince 'complēmentum' (tamamlayıcı unsur) sözcüğünden günümüz akademik diline geçmiştir.
Karıştırmayın
Nesne (object) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; nesne doğrudan geçişli fiilin etkilenen ögesiyken, tümleç cümlenin anlamsal tamlığını sağlayan daha geniş bir kategoridir.