Kriptestezi
Cryptesthesia (cryptaesthesia)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik görüşmeye gelen bir danışanın, doktorunun odaya girmeden önce hangi dosyayı eline alacağını 'gizli bir duyu' aracılığıyla bildiğini iddia etmesi ve bu durumu normal dışı bir algı yeteneği olarak açıklaması kriptestezi bağlamında ele alınır.
Derin Analiz
Kriptestezi, deneysel psikoloji ve bilişsel bilimler literatüründe, ampirik olarak kanıtlanamamış ve metodolojik replikasyon krizleriyle düşüşe geçmiş parapsikolojik bir olgu olarak sınıflandırılır. Charles Richet tarafından ortaya atılan bu kavram, bireyin çevresel uyarıcılara maruz kalmaksızın bilgi edinme iddiasını inceler. Nörobiyolojik ve bilişsel perspektiften bakıldığında, bu tür algısal deneyimler genellikle apofeni (anlamsız veriler arasında örüntü kurma), kriptomnezi (unutulmuş anıların bilinç dışı çağrışımı), algısal yanılsamalar veya dissosiyatif süreçlerin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Modern klinik psikolojide bu ifadelere sahip hastalar değerlendirilirken, duyusal işlemleme bozuklukları, prodromal psikotik belirtiler veya gerçeklik test etme yetisinin bozulduğu durumlar ayırt edici tanı kapsamında titizlikle incelenir.
Etimoloji
Yunanca 'kryptos' (gizli, saklı) ve 'aisthesis' (duyu, algı, hissetme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'gizli duyu' veya 'saklı algı'dır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Durugörü
Durugörü
Clairvoyance
Normal duyusal yolların ötesinde, uzak veya gizli nesneleri, olayları ya da durumları zihinsel olarak algılama iddiası.
İncele
Telepati
Telepati
Telepathy
Bilinen herhangi bir duyusal iletim mekanizması olmaksızın, bir zihinden diğerine doğrudan bilgi aktarıldığı iddiasını içeren duyular-dışı algı biçimidir.
İncele