Verstehende Psikoloji
Verstehende Psychologie
Tanım
İnsan davranışını doğa kanunlarıyla açıklamak yerine, yaşanan deneyimi (Erlebnis) öznenin kendi perspektifinden anlamlandırmayı amaçlayan hermenötik ve fenomenolojik psikoloji yaklaşımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir görüşmede, depresyon tanısı alan bir danışanın semptomlarını (uykusuzluk, çökkünlük) nörotransmiter dengesizliğiyle açıklamak (erklären) yerine, danışanın bu kaybı ve dünyayı deneyimleyiş biçimini kendi yaşam öyküsü içindeki anlamıyla kavramaya çalışmak (verstehen) bu yaklaşımın somut uygulamasıdır.
Derin Analiz
Wilhelm Dilthey öncülüğünde şekillenen bu yaklaşım, psikolojiyi doğa bilimleri (Naturwissenschaften) kategorisinden çıkarıp tinsel/beşeri bilimler (Geisteswissenschaften) zeminine konumlandırır. Temel metodolojik argüman, dışsal gözlem ve nedensel yasalarla tahmin yürütmek yerine, bireyin içsel dünyasını ve öznel yaşantısının anlamını kavramaktır. Bu bağlamda 'Verstehen' (anlama), verinin matematiksel indirgemecilikle değil, hermenötik çember içinde bütüncül bir bağlamla yorumlanmasını zorunlu kılar. Varoluşçu psikoloji, modern hermenötik ve fenomenolojik ekollerin teorik omurgasını oluşturur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Deneysel ve nedensel temelli açıklayıcı psikoloji (Erklärende Psychologie); ayırt edici nokta birinde mekanik neden-sonuç ilişkisi aranırken, diğerinde öznel anlamın hermenötik olarak yorumlanmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Fenomenoloji
Fenomenoloji
Phenomenology
Zihinsel olayların ve bilinç deneyimlerinin dış dünya veya bedensel süreçlerle olan neden-sonuç bağlarından bağımsız olarak, doğrudan kendi içkin yapıları içinde incelenmesini savunan felsefi ve yöntemsel yaklaşım.
İncele