Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yorumsamacılık

İnterpretivism

Tanım

Bilginin yorum eylemiyle içe olduğunu ve tek bir nesnel gerçeklik yerine çok sayıda geçerli gerçekliğin bulunduğunu savunan epistemolojik yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir klinik psikoloğun, hastanın depresyon belirtilerini DSM-5 kriterlerine göre sadece sayısal bir skor olarak ele almak yerine, hastanın bu semptomlara yüklediği öznel anlamı, yaşam öyküsünü ve kültürel çerçevesini incelemesi yorumsamacı bir yaklaşımın pratiğe dökülmesidir.

Derin Analiz

Yorumsamacılık, pozitivist epistemolojinin evrensel yasalar ve tekil nesnel gerçeklik iddialarına karşı konumlanır. Bilimsel bilginin, araştırmacının ve katılımcıların öznel deneyimleri, kültürel bağlamları ve dilsel yapıları aracılığıyla kaçınılmaz olarak yeniden inşa edildiğini öne sürer. Sosyal bilimler metodolojisinde, nicel ölçümler yerine nitel yöntemlerin (fenomenolojik mülakatlar, söylem analizi vb.) öncelenmesini sağlar; zira insan eylemlerinin arkasındaki niyetlerin ve anlamların dışarıdan bir gözle değil, içeriden bir kavrayışla (Verstehen) çözülebileceğini savunur.

Etimoloji

Latince 'interpretari' (açıklamak, anlamlandırmak, tercüme etmek) fiilinden türetilmiştir; bilgi felsefesindeki hermeneutik gelenekle kökensel bağa sahiptir.

Karıştırmayın

Yapılandırmacılık (Constructivism) ile sıklıkla karıştırılır; yapılandırmacılık bireyin bilgiyi zihinsel olarak nasıl inşa ettiğine odaklanırken, yorumsamacılık anlamın ve gerçekliğin sosyal ve yorumlayıcı doğasına odaklanır.