Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yapılandırmacılık

Constructivism

Tanım

Bireylerin dünyaya ilişkin algılarını, nesneleri ve olayları halihazırdaki bilgi birikimleriyle aktif bir şekilde anlamlandırarak zihinsel olarak inşa ettiğini savunan kuramsal yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

İki farklı bireyin aynı tarihi olayı dinledikten sonra, geçmiş deneyimleri ve inanç sistemleri doğrultusunda olaydan tamamen farklı sonuçlar çıkarması ve farklı detayları hatırlaması yapılandırmacılığın bilişsel süreçlerdeki somut bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Jean Piaget'nin öncülük ettiği bu bilişsel perspektif, bilginin dış dünyadan pasif bir şekilde alınmadığını, aksine öznenin çevreyle etkileşimi yoluyla aktif olarak üretildiğini savunur. Bireyin mevcut bilişsel şemaları, yeni gelen bilgiyi işleme biçimini, bu bilginin nasıl assimilation (özümseme) ve accommodation (düzenleme) süreçlerinden geçeceğini doğrudan belirler. Epistemolojik kökleri Kantçı felsefeye uzanan yaklaşım, bilişsel psikolojide insan zihnini veriyi sadece depolayan bir bilgisayar olarak değil, anlamı üreten aktif bir ajan olarak konumlandırır.

Etimoloji

Latince 'constructivus' (inşa edilmiş, yapılmış) kelimesinden türetilmiş olup, 'con-' (birlikte) ve 'struere' (yapı kurmak, inşa etmek) köklerine dayanır.

Karıştırmayın

Doğrudan algı (direct perception) yaklaşımıyla karıştırılır; doğrudan algı çevresel verilerin zihinsel aracı olmaksızın pasif bir şekilde alındığını savunurken, yapılandırmacılık aktif bir zihinsel inşa sürecini şart koşar.