Bilişsel Perspektif
Cognitive Perspective
Tanım
Davranışları ve zihinsel süreçleri algı, bellek, dil ve problem çözme gibi içsel mekanizmalar üzerinden inceleyen kuramsal yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Topluluk önünde konuşma yapacak bir kişinin, kalabalığın tepkisini 'bana gülecekler ve rezil olacağım' şeklinde otomatik bir düşünceyle değerlendirmesi ve bu zihinsel temsil sonucunda yoğun kaygı yaşayıp kaçınma davranışı göstermesi.
Derin Analiz
Bilişsel perspektif, davranışçılığın dışsal uyarıcı-tepki zincirini yetersiz bularak insan zihnini aktif bir bilgi işleme sistemi olarak ele alır. Bireylerin çevresel olaylara doğrudan ve mekanik tepkiler vermediğini; olayları zihinsel olarak temsil etme, kodlama, depolama ve değerlendirme biçimlerine göre şekillenen öznel gerçeklikler yarattığını savunur. Bilgi işleme kuramı (information processing theory) ve şema teorisi bu perspektifin omurgasını oluşturur. Klinik pratikte, bireyin disfonksiyonel inanç sistemlerinin tespiti ve yeniden yapılandırılması bu yaklaşım üzerine kuruludur.
Etimoloji
Latince 'cognitio' [bilgi edinme, idrak, zihin] kökünden türetilmiş olup, zihinsel süreçlerin incelenmesini ifade eder.
Karıştırmayın
Davranışsal perspektif ile karıştırılır; ancak davranışçılık sadece gözlenebilir dışsal eylemlere odaklanırken, bilişsel perspektif gözlemlenemeyen içsel zihinsel süreçleri ve anlamlandırma biçimlerini merkeze alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Psikoloji
Cognitive Psychology
Algı, bellek, dil, düşünme ve problem çözme gibi zihinsel süreçleri, gözlenebilir davranışlardan yola çıkarak inceleyen temel psikoloji dalıdır.
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.