Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Özümseme

Assimilation

Tanım

Dışarıdan gelen yeni bilgilerin, algıların veya kültürel unsurların, bireyin mevcut zihinsel şemaları ya da sosyal yapısı tarafından içine alınarak bütünleştirilmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Keyifli ve neşeli bir müzik festivalinde tanışılan bir yabancının, o anki pozitif çevresel bağlamın etkisiyle normalden çok daha sıcakkanlı, güvenilir ve olumlu olarak değerlendirilmesi sosyal özümseme mekanizmasının klinik ve sosyal psikolojideki somut bir yansımasıdır.

Derin Analiz

Özümseme kavramı, bilişsel gelişimden sosyal psikolojiye kadar geniş bir yelpazede işlev gören temel bir adaptasyon mekanizmasıdır. Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramında özümseme, çocuğun dış dünyadan edindiği yeni deneyimleri var olan bilişsel yapılarını değiştirmeden, halihazırdaki şemalarına uydurması sürecidir. Örneğin, dört ayaklı küçük bir hayvanı ilk kez gören bir çocuğun onu 'köpek' olarak etiketlemesi bu duruma örnektir. Bilişsel ve sosyal yargı bağlamında ise hedef uyarıcının, içinde bulunduğu bağlamın özellikleriyle benzeştirilerek değerlendirilmesini ifade eder. Sosyolojik boyutta ise bireyin ya da grubun, hâkim kültürün norm ve değerlerini bünyesine katması veya baskın kültür içinde erimesi dinamiklerini kapsar.

Etimoloji

Latince 'ad-' (yönelme, -e/-a doğru) ve 'similis' (benzer, aynı) sözcüklerinden türetilen 'assimilare' (benzer kılmak, benzetmek) fiiline dayanır.

Karıştırmayın

Akomodasyon (uyumsama/düzenleme) ile sıkça karıştırılır. Akomodasyonda mevcut şemalar yeni bilgiye uyum sağlamak için değiştirilirken, özümsemede yeni bilgi mevcut şemaya uydurulur.