Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aldatma Davranışı

Cuckoldry

Tanım

Sosyal olarak çift bağ kurmuş bir dişinin, partneri dışındaki bir erkekle çiftleşmesi ve ortaya çıkan genetik olarak ilişkisiz yavruların sosyal baba tarafından bakılması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Kuş türleri üzerindeki alan araştırmalarında, sosyal olarak tek eşli görünen dişi ötücü kuşların yuvalarından uzaklaşarak bölgedeki baskın ve genetik olarak üstün diğer erkeklerle çiftleşmesi, sosyal partnerin ise bu yavruları kendi genetik bağı olduğunu zannederek besleyip büyütmesi klasik bir cuckoldry örneğidir.

Derin Analiz

Evrimsel psikoloji ve davranış ekolojisi bağlamında cuckoldry, erkekler için babalık belirsizliği (paternity uncertainty) maliyeti doğuran adaptif bir üreme stratejisidir. Erkek açısından en büyük evrimsel tehdit, kendi genetik aktarımı olmayan yavrulara kaynak yatırımı yapmaktır (parental investment). Dişiler açısından ise bu davranış, genetik kalitesi daha yüksek (good genes hypothesis) erkeklerin genlerini yavrularına aktararak döl verimliliğini ve yavruların hayatta kalma şansını maksimize etme amacı güder. Sosyal monogami ile genetik monogaminin örtüşmediği durumlarda gözlemlenen bu olgu, tür içi rekabetin ve cinsel seçilimin temel dinamiklerinden birini oluşturur.

Etimoloji

Eski Fransızca 'cuckold' (boynuzlu erkek) kelimesinden türetilmiş olup, kökeni Guguk kuşunun (cuckoo) yumurtalarını başka kuşların yuvalarına bırakma parazit-üreme stratejisine dayanır.

Karıştırmayın

Sadakatsizlik (infidelity) daha çok psikolojik ve ahlaki bir boyutu ifade ederken, cuckoldry doğrudan evrimsel ve genetik sonuçları olan üreme stratejisine odaklanır.