Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ampirik Anahtarlanmış Test

Empirically Keyed Test

Tanım

Yanıtların, önceden farklı oldukları bilinen gruplar arasındaki yanıt farklılıklarını saptayacak şekilde puanlandığı bir psikolojik değerlendirme yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni bir depresyon ölçeği geliştirilirken, klinik olarak majör depresyon tanısı almış hastalar ile sağlıklı bireylerden oluşan iki gruba 500 maddelik bir soru havuzu verilir. İki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklı yanıtlanan 50 madde seçilerek nihai test anahtarı oluşturulur.

Derin Analiz

Bu psikometrik yaklaşım, test maddelerinin teorik beklentilere veya mantıksal varsayımlara göre değil, doğrudan veri ve gözleme dayalı olarak seçilmesini ve puanlanmasını temel alır. Geliştirme sürecinde, belirli bir özelliği (örneğin klinik bir tanıyı veya mesleki yönelimi) taşıyan bir kriter grup ile kontrol grubuna test uygulanır. Gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık yaratan maddeler test anahtarına dahil edilir. Bu yöntem, maddelerin yüz geçerliliğini (face validity) düşürebilir; yani maddeler test edenin neyi ölçtüğünü anlamasını zorlaştırabilir ancak ayırt edicilik gücünü maksimize eder. MMPI (Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri) bu yöntemin en klasik ve başarılı örneğidir.

Etimoloji

Latince 'empiricus' [deneye dayanan] + İngilizce 'key' [anahtar, puanlama anahtarı] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İçerik temelli test geliştirme (content-based testing) ile karıştırılır; içerik temelliler teorik varsayımlara dayanırken, ampirik anahtarlama tamamen istatistiksel gruplama farklarına dayanır.