Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Antiviral İlaç

Antiviral Drug

Tanım

Virüslerin normal işleyişini ve hücre içi çoğalma mekanizmalarını kesintiye uğratan farmakolojik ajanlar.

Örnek Vaka / Uygulama

İmmün sistemi baskılanmış bir bireyde herpes zoster (zona) enfeksiyonu geliştiğinde, nükleozit analogu bir antiviral ajan (örn. asiklovir) reçete edilir. Bu ilaç, viral DNA polimeraz enzimini yarışmalı olarak inhibe ederek virüsün genetik materyalinin kopyalanmasını durdurur ve lezyonların yayılımını sınırlar.

Derin Analiz

Antiviral farmakoterapi, virüslerin hücre dışı metabolizmadan yoksun zorunlu hücre içi parazitler olması nedeniyle karmaşık bir biyolojik denge üzerine kuruludur. Bu ajanlar; konak hücre enzim sistemlerini bloke ederek viral replikasyonu engelleme, messenger RNA sinyallerini sekteye uğratma veya viral nükleik asit moleküllerinin soyulmasını (uncoating) durdurma prensibiyle çalışır. Klinik pratikteki en temel zorluk, virüs replikasyonunu hedef alan kimyasalların aynı zamanda konakçının sağlıklı hücre süreçlerini de inhibe edebilmesi (sitotoksisite riski) ve yüksek mutasyon hızı nedeniyle direnç gelişimdir. Bununla birlikte, bazı antiviraller farmakodinamik pleiotropi sergileyerek insan dokularındaki farklı reseptörlerle etkileşime girebilir; amantadinin hem antiviral hem de dopaminerjik mekanizmalarla antiparkinsonian ajan olarak kullanılabilmesi buna klinik bir örnektir.

Etimoloji

Latince 'anti-' [karşı, zıt] + 'virus' [zehir, salgı, virüs] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Antibiyotikler ile sıklıkla karıştırılır; antibiyotikler yalnızca bakteriyel hücre duvarını, protein sentezini veya metabolizmasını hedef alır ve viral enfeksiyonlarda tamamen etkisizdir.