Bağlı Biçimbirim
Bound Morpheme
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Türkçe 'gözlükçü' sözcüğündeki '-lük' ve '-çü' ekleri kendi başlarına bağımsız birer kelime değildir; ancak 'göz' köküne bağlandıkça yeni kavramsal ve işlevsel anlamlar türetirler.
Derin Analiz
Psikodilbilim ve bilişsel bilimler literatüründe bağlı biçimbirimler, beynin sözcük dağarcığı (lexicon) ve morfolojik ayrıştırma mekanizmalarının işleyişinde kritik bir rol oynar. Konuşma üretimi ve algısı sırasında zihinsel sözlük (mental lexicon), kökler ile ekleri anlık olarak işler. İngilizcedeki '-ed', '-s' veya Türkçedeki çekim ve yapım ekleri bu sınıfa girer. Bilişsel işlemleme açısından, serbest biçimbirimlerden farklı olarak, bağlı biçimbirimler tek başına anlamsal tamlık taşımaz; sentaktik ve morfolojik bağlam içinde aktive olur.
Etimoloji
İngilizce 'bound' (bağlı, kısıtlı; Eski İngilizce 'bindan' kökünden) ve Fransızca/Yunanca kökenli 'morpheme' (morphe [şekil, biçim] + -eme [dilbilimsel birim eki]) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Serbest biçimbirim (free morpheme) ile karıştırılır; serbest biçimbirimler ek almadan tek başına tam bir sözcük olarak kullanılabilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Diyalektoloji
Diyalektoloji
Dialectology
Dilbilimin coğrafi ve sosyokültürel temelli dil varyasyonlarını, lehçe ve ağızları inceleyen alt dalıdır.
İncele
Tat Kaçınması
Tat Kaçınması
Taste Aversion
Bireyin belirli bir yiyeceğin tadına karşı geliştirdiği ani ve kalıcı kaçınma tepkisidir.
İncele
Schröder Merdiveni
Schröder Merdiveni
Schröder Staircase
Gözlemcinin bakış açısına bağlı olarak yukarıdan ya da altından bakılıyormuş gibi algılanabilen, iki yönlü tersinir perspektife sahip belirsiz bir figür.
İncele
Benzetim Yoluyla Tepki İlkesi
Benzetim Yoluyla Tepki İlkesi
Response-by-analogy Principle
Bir organizmanın, daha önce deneyimlemediği yabancı bir durumla karşılaştığında, kısmen tanıdık ve benzer bir duruma verdiği tepkiye benzer bir davranış sergileyeceğini öngören genelleme ilkesidir.
İncele