Betanekol
Bethanechol
Tanım
Alt motor nöron hastalıkları ve cerrahi/doğum sonrası idrar retansiyonunda işeme fonksiyonunu uyarmak için kullanılan seçici bir kolinerjik ilaç.
Örnek Vaka / Uygulama
Sezaryen doğum sonrası spontan idrar yapma yetisini geçici olarak kaybeden bir hastada, mesane tonüsünü yeniden kazandırmak ve kateterizasyon ihtiyacını ortadan kaldırmak amacıyla betanekol tedavisi başlanmıştır.
Derin Analiz
Betanekol, parasempatomimetik ajan sınıfında yer alan ve doğrudan etkili bir kolin karbamattır. Muskarinik reseptörler üzerinde yüksek seçiciliğe sahipken, nikotinik reseptörler üzerinde minimum düzeyde etki gösterir. Bu farmakodinamik profil, özellikle gastrointestinal sistem ve üriner sistem düz kaslarında (özellikle detrusor kası) tonüs artışına ve peristaltizmin tetiklenmesine yol açar. Endojen nörotransmitter olan asetilkolinin aksine, asetilkolinesteraz enzimi tarafından hidrolize edilmediği için sinaps cleft içinde daha uzun süre kalır ve uzatılmış bir etki süresi sergiler. Klinik pratikte, özellikle nörojenik mesane veya postoperatif idrar retansiyonu vakalarında otonom sinir sisteminin parasempatik kolinerjik bileşenini taklit ederek mesane boşaltım mekanizmasını aktive eder.
Etimoloji
Modern farmasötik latince; 'bethanechol' ismi, kimyasal yapısındaki kolin türevi bileşenlerin ve etil/kolin radikallerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Asetilkolin (hızlı hidroliz olması ve nikotinik etkilerinin de bulunması nedeniyle ayrılır) ve antikolinerjik ajanlar (tam tersi etki mekanizmasına sahip olup sekresyonları ve kas tonüsünü azaltırlar).