Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Capitalization

Capitalization

Tanım

Bireylerin hayatlarındaki olumlu olaylardan yararlanma ve bunları pekiştirme süreci; genellikle bu iyi haberleri başkalarıyla paylaşarak deneyimin öznel değerini artırma dinamiklerini kapsar.

Örnek Vaka / Uygulama

Terfi ettiğini eşine heyecanla anlatan bir bireyin, eşinden son derece coşkulu ve destekleyici bir karşılık alması sonucunda, başarı anının hem zihinsel olarak daha kalıcı hale gelmesi hem de ilişkideki yakınlık düzeyinin artması.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve yakın ilişkiler literatüründe capitalization, olumsuz olaylarla başa çıkmada kullanılan 'sosyal destek' (social support) kavramının pozitif karşılığı olarak konumlanır. Shelly Gable ve arkadaşları tarafından modellenen bu süreç, bireyin olumlu bir olay yaşaması ve bunu bir başkasıyla paylaşması (responding) aşamalarından oluşur. Karşı tarafın bu paylaşıma gösterdiği yapıcı-etkin (active-constructive) tepkiler, ilişkisel bağları güçlendirir, bireyin özsaygısını artırır ve olumlu duygulanımın (positive affect) nöral devrelerdeki kalıcılığını uzatarak hafızada kodlanmasını pekiştirir.

Etimoloji

Latince 'capitalis' (başa ait, ana, başlıca) kelimesinden türetilmiştir; psikoloji literatüründe pozitif yaşantıların 'sermayeye dönüştürülmesi' ve değerinin artırılması bağlamında metaforik olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Karıştırmayın

Sosyal destek (social support) ile sıklıkla karıştırılır; sosyal destek negatif stresörlerle başa çıkmaya odaklanırken, capitalization tamamen pozitif olayların amplifikasyonu ve paylaşımı ile ilgilidir.