Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çifte Kaçınma-kaçınma Çatışması

Double-avoidance Conflict

Tanım

Bireyin eşit derecede çekici olmayan iki olumsuz seçenek veya tehdit arasında kalmasıyla ortaya çıkan motivasyonel açmaz.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli sırt ağrıları çeken bir hastanın, ameliyatın yüksek risklerinden ve olası komplikasyonlarından korkması ancak ameliyat olmadipolarak felç kalma riskiyle yüzleşmesi durumu; her iki seçeneğin de kaçınılmak istenen ağır sonuçları barındırdığı tipik bir çifte kaçınma çatışmasıdır.

Derin Analiz

Deneysel psikoloji ve karar kuramında, bu çatışma türü iki negatif uyaranın aynı anda deneyimlendiği durumları inceler. Miller'ın yaklaşım-kaçınma çatışma modellerinde temellendirilen bu süreç, her iki alternatifin de kaçınılmaz cezalar veya zararlar barındırması nedeniyle genellikle karar felcine (analysis paralysis) ve yüksek düzeyde anksiyeteye yol açar. Birey bir seçeneğe yöneldiğinde diğeri yaklaşır ve kaçınılmaz olanın yarattığı kaygı artar; bu da vektörel olarak kararsızlık merkezinde bir salınıma neden olur.

Etimoloji

İngilizce 'double' (çift) + 'avoidance' (kaçınma) + 'conflict' (çatışma, Latince: confligere - çarpışmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Yaklaşma-kaçınma çatışması (aynı hedefin hem olumlu hem olumsuz yönleri barındırması) ve yaklaşma-yaklaşma çatışması (iki cazip seçenek arasından seçim yapma zorunluluğu).