Cinsiyet Sabitliği
Gender Constancy
Tanım
Bir çocuğun cinsiyetinin biyolojik olarak kalıcı ve değişmez olduğunu kavrama yönündeki gelişimsel aşaması.
Örnek Vaka / Uygulama
Beş yaşındaki bir çocuğun, uzun saçlı bir erkeğin saçlarını uzattığı veya etek giydiği için kadın haline geldiğini düşünmesi henüz cinsiyet sabitliğini kazanmadığını gösterir. Cinsiyet sabitliğine erişmiş bir çocuk ise dış görünümdeki veya giysilerdeki bu yüzeysel değişikliklerin kişinin biyolojik cinsiyetini değiştirmeyeceğini bilir.
Derin Analiz
Bilişsel gelişim psikolojisinde, özellikle Lawrence Kohlberg'in cinsiyet gelişimi teorisi çerçevesinde ele alınan cinsiyet sabitliği, Piaget'nin korunum (conservation) mantıksal işlem aşamasının cinsiyet olgusuna uyarlanmış biçimidir. Çocuklar önce cinsiyet kimliğini (cinsiyetini etiketleme), ardından cinsiyet istatistiğini/kararlılığını (zaman içindeki değişmezliğini) ve nihayetinde kıyafet veya saç modeli değişimleriyle cinsiyetin biyolojik özünün değişmeyeceğini anlatan cinsiyet tutarlılığını (consistency) kazanırlar. Bu süreç bilişsel olgunlaşmaya paralel olarak ilerler.
Etimoloji
Latince 'genus' (tür, cins) kökünden türetilen 'gender' terimi ile Latince 'constantia' (sabitlik, değişmezlik, kararlılık) sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Cinsiyet kimliği (gender identity) ile sıklıkla karıştırılır; ancak kimlik sadece kişinin kendini etiketlemesi iken, sabitlik bu etiketin zamana ve dış etkenlere karşı değişmezliğinin bilişsel olarak kavranmasıdır.