Etiketleme

Labeling

Tanım

Psikolojik değerlendirmede hastanın belirli bir tanı kategorisine göre sınıflandırılması veya ilaç ambalajlarında kullanım talimatlarının yer alması süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir değerlendirmede, sürekli kaygı ve somatik yakınmalarla başvuran bir danışana hızlıca 'Yaygın Anksiyete Bozukluğu' etiketi yapıştırılması, bireyin iş yerindeki travmatik yaşam olaylarının göz ardı edilmesine ve yalnızca semptom baskılayıcı farmakoterapiye yönelinmesine neden olmuştur.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve psikiyatride etiketleme, karmaşık insan davranışlarını ve semptom kümelerini standart tanı kategorilerine (örneğin DSM-5 veya ICD-11 kriterleri üzerinden) indirgeme metodolojisidir. Bu süreç, klinisyenler arasında ortak bir iletişim dili kurulmasını ve tedavi protokollerinin belirlenmesini sağlasa da epistemolojik riskler barındırır. İnsan psikopatolojisi akışkan ve süreklilik arz eden bir yapıyken, kategorik etiketleme keskin sınırları olan yapay kutular yaratır. Bu durum, 'Rosenhan Deneyi' gibi klasik çalışmalarda da gösterildiği üzere, hastanın davranışlarının klinik önyargıyla filtrelenmesine ve etiketleme teorisi gereğince bireyin o rolü içselleştirmesine (self-fulfilling prophecy) yol açabilir. Farmakolojik bağlamda ise etiketleme, bir ilacın endikasyonlarını, farmakokinetik mekanizmalarını ve kontrendikasyonlarını belirten yasal ve tıbbi direktifler bütünüdür.

Etimoloji

Latince 'labellum' (küçük dudak, kabuk, parça) sözcüğünden evrilerek, bir nesneye veya kişiye kimlik ya da sınıf belirten işaret koyma anlamında kullanılmaya başlanmıştır.

Karıştırmayın

Tanılama (Diagnosis) süreci ile sıklıkla karıştırılır. Tanılama, kapsamlı bir fenomenolojik ve işlevsel analiz gerektirirken; etiketleme, bu analizin daraltılarak stigmatize edici (damgalayıcı) bir kategoriye indirgenmesi tehlikesini barındırır.

Keşfetmeye Devam Edin

Child Find

ABD eğitim sisteminde, özel eğitime veya erken müdahaleye ihtiyaç duyan gelişimsel risk altındaki çocukların erken yaşta sistematik olarak taranmasını ve tespit edilmesini amaçlayan yasal zorunluluk programı.

İncele

Öz-anlayış

Self-understanding

Bireyin kendi tutumları, motivasyonları, davranışsal eğilimleri, güçlü ve zayıf yönleri hakkında bilgi ve içgörü edinme süreci.

İncele

Sömürücü Yönelim

Exploitative Orientation

Erich Fromm'un varoluşsal psikanalizinde, bireyin isteklerini elde etmek için kurnazlık, aldatma, güç veya şiddet kullandığı, üretkenlikten yoksun ve başkalarının eserlerine/kaynaklarına el koymaya dayalı karakter örüntüsü.

İncele

Biyomedikal Model

Biomedical Model

Sağlık durumlarını yalnızca biyolojik faktörler çerçevesinde ele alan, psikolojik ve sosyal değişkenleri dışarıda bırakan teorik perspektif ve klinik yaklaşım.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet

Etiketleme

Labeling

Tanım

Psikolojik değerlendirmede hastanın belirli bir tanı kategorisine göre sınıflandırılması veya ilaç ambalajlarında kullanım talimatlarının yer alması süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir değerlendirmede, sürekli kaygı ve somatik yakınmalarla başvuran bir danışana hızlıca 'Yaygın Anksiyete Bozukluğu' etiketi yapıştırılması, bireyin iş yerindeki travmatik yaşam olaylarının göz ardı edilmesine ve yalnızca semptom baskılayıcı farmakoterapiye yönelinmesine neden olmuştur.

Derin Analiz

Etimoloji

Latince 'labellum' (küçük dudak, kabuk, parça) sözcüğünden evrilerek, bir nesneye veya kişiye kimlik ya da sınıf belirten işaret koyma anlamında kullanılmaya başlanmıştır.

Karıştırmayın

Keşfetmeye Devam Edin

Child Find

İncele

Öz-anlayış

Self-understanding

Bireyin kendi tutumları, motivasyonları, davranışsal eğilimleri, güçlü ve zayıf yönleri hakkında bilgi ve içgörü edinme süreci.

İncele

Sömürücü Yönelim

Exploitative Orientation

İncele

Biyomedikal Model

Biomedical Model

Sağlık durumlarını yalnızca biyolojik faktörler çerçevesinde ele alan, psikolojik ve sosyal değişkenleri dışarıda bırakan teorik perspektif ve klinik yaklaşım.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet