Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Döngüsel Veri

Cyclic Data

Tanım

Belirli zaman aralıklarında veya periyotlarda yinelenen belirgin kalıplar sergileyen, özellikle zaman serisi analizinde kullanılan bilgi seti.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir klinik psikoloğun, yas danışmanlığı alan hastalarının seans katılım taleplerini beş yıllık süre boyunca incelemesi ve her yıl kasım ayında (kaybedilen yakınların ölüm yıl dönümleri) talepte belirgin bir tırmanış, yaz aylarında ise düşüş olduğunu saptaması döngüsel veriye somut bir örnektir.

Derin Analiz

Döngüsel veri, istatistiksel modellemede ve ekonometride belirli bir düzen içinde tekrar eden ancak kesinlikle sabit bir frekansa veya uzunluğa sahip olması gerekmeyen dalgalanmaları ifade eder. Mevsimsellikten (seasonality) farklı olarak, döngüsel örüntüler ekonomik dalgalanmalar veya psikolojik yıl dönümü reaksiyonları gibi daha uzun ve değişken zaman dilimlerinde ortaya çıkabilir. Klinik pratikte, hastaların terapötik seans taleplerindeki dalgalanmalar veya belirli tatil/kayıp yıl dönümlerinde gözlemlenen semptom artışları bu veri tipine örnektir. Zaman serisi analizinde otokorelasyon ve spektral yoğunluk tahminleri, bu verilerin modellenmesinde kritik rol oynar.

Etimoloji

İngilizce 'cyclic' (Yunanca 'kyklos', tekerlek/çember kökünden) ve Latince 'datum' (verilen şey) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Mevsimsel veri (seasonal data) ile sıklıkla karıştırılır; mevsimsellik sabit ve bilinen bir süre içinde (örneğin her yılın aynı ayında) tekrarlarken, döngüsel veri daha uzun ve değişken periyotları kapsar.