Erikson'ın Sekiz Psikososyal Gelişim Evresi
Erikson’s Eight Stages Of Psychosocial Development
Tanım
Bireyin yaşam boyu karşılaştığı krizler ve çatışmalar yoluyla ego kimliğinin aşamalandığı, sekiz dönemi kapsayan gelişimsel psikoloji teorisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Ergenlik dönemindeki bir bireyin (beşinci evre) meslek seçimi, değerler sistemi ve sosyal gruplar arasında bocalayarak kimlik karmaşasına girmesi, bu sürecin sonunda kendi özdeşimini bulma çabası klasik bir uygulamadır.
Derin Analiz
Erik Erikson'ın epigenetik ilkeye dayandırdığı bu teori, Freud'un psikoseksüel gelişim modelini toplumsal ve kültürel düzleme genişletir. Her bir evre, bireyin biyolojik olgunlaşması ile sosyal çevrenin beklentileri arasında doğan nükleer bir krizi (örn. temel güvensizliğe karşı güven) barındırır. Bu krizlerin adaptif bir şekilde çözülmesi ego gücünün (virtue) kazanılmasıyla sonuçlanırken, başarısızlık sonraki evrelerin sağlıklı atlatılmasını sekteye uğratır. Süreç bebeklikten yaşlılığa kadar kesintisiz bir kimlik inşa serüvenidir.
Etimoloji
İngilizce 'psychosocial' kelimesi, Yunanca 'psychē' (ruh, zihin) ve Latince 'socialis' (toplumsal, ortak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Erikson'ın soyadı ile anılır.
Karıştırmayın
Piaget'nin bilişsel gelişim kuramı (zihinsel yapıların evrimine odaklanır) ve Freud'un psikoseksüel gelişim kuramı (libidinal enerji merkezlidir) ile sıklıkla karıştırılır; Erikson ise tamamen ego kimliği ve sosyal uyuma odaklanır.