Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Grup Atfetme Hatası

Group Attribution Error

Tanım

Bireylerin, bir grubun aldığı kararlar veya sergilediği tutumlar temelinde, o grubun münferit üyelerinin de aynı özelliklere sahip olduğunu varsayma eğilimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir sendikanın grev kararı aldığını öğrenen bir işverenin, o sendikanın üyesi olan Ahmet'in bireysel olarak da bu grevi tüm kalbiyle desteklediğini ve işe gelmek istemediğini varsayması; oysa Ahmet'in aslında greve karşı olmasına rağmen grup baskısı yüzünden çoğunluğa uyduğunu hesaba katmaması.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve bilişsel önyargılar bağlamında değerlendirilen bu kavram, temel atfetme hatasının (fundamental attribution error) kolektif düzleme taşınmış halidir. Bilişsel sistemimiz, karmaşık sosyal dünyayı basitleştirmek ve 'öteki' hakkında hızlı kategorizasyonlar yapabilmek adına kestirme yollara (heuristics) başvurur. Grup atfetme hatasında gözlemci, kolektif bir çıktıyı veya grubun oybirliğiyle alınmamış resmi bir kararını bireyin içsel özellikleri olarak kodlar. Bu durum, bireyin o gruptaki özerkliğini, azınlık görüşlerini veya dış baskılar (konformite, otorite baskısı) nedeniyle boyun eğmek zorunda kalmış olabileceği ihtimalini göz ardı etmesine yol açar.

Etimoloji

İngilizce 'group' (topluluk, küme) ve Latince 'attributio' (paylaştırma, atfetme) kelimelerinin Scott T. Allison ve David M. Messick tarafından 1985 yılında birleştirilmesiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Temel atfetme hatası (bireysel davranışları çevresel faktörler yerine kişilik özelliklerine bağlama) ve dış grup homojenliği yanlılığı (dış gruptaki herkesin birbirinin aynısı olduğunu düşünme).