Grup Baskısı
Group Pressure
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek lisans mülakat jürisindeki tüm üyelerin yanlış olduğunu bildiği halde ortak bir adayın yetersizliği konusunda hemfikir olduğunu gören bir akademisyenin, kendi objektif bulgularına rağmen diğerleriyle aynı fikirdeymiş gibi davranması.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji literatüründe grup baskısı, bireyin bilişsel özerkliğini tehdit eden ve uyum (conformity) davranışını tetikleyen temel dinamiklerden biridir. Bilgilendirici etki (rational argument), normatif etki (normlara uyum çağrısı) ve kişilerarası etki (tehdit, ödül, onay) olmak üzere üç ana vektör üzerinden işler. Nörobiyolojik düzeyde, grup baskısına direnememe ve uyma davranışı, özellikle uyumsuzluk anında anterior insula ve amigdalada gözlenen kaygı temelli aktivasyonlar ile ödül devrelerinin (striatum) ortak modülasyonuyla ilişkilendirilir. Birey, sosyal dışlanma korkusu (ostracism) nedeniyle bilişsel çelişki yaşasa dahi çoğunluğun görüşünü benimseme eğilimi gösterir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sosyal Kolaylaşma (Social Facilitation) ile sıkça karıştırılır; sosyal kolaylaşma bireyin performansının başkalarının varlığıyla artmasını ifade ederken, grup baskısı doğrudan bir davranışsal uyum ve tutum değiştirme dayatmasıdır.