Hard Problem
Hard Problem
Tanım
Fiziksel beyin süreçlerinin, bilinçli öznel deneyimlerin ve qualianın niteliksel doğasını tam olarak nasıl ürettiğini açıklamanın zorluğu.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöroloji laboratuvarında fMRI cihazı kullanarak bir kişinin limon yediği an beynindeki somatosensoriyel korteks aktivasyonunu milimetrik olarak haritalandırabilirsiniz; ancak denek zihnindeki ekşi tadın o can alıcı 'deneyimsel kalitesini' ekrandaki piksellere dönüştüremezsiniz. İşte bu boşluk 'hard problem'in somut tezahürüdür.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve zihin felsefesinde, bilincin 'kolay problemleri' (dikkat, uyanıklık, bilgi işleme gibi işlevsel mekanizmaların nöral karşılıklarını bulmak) ampirik yöntemlerle çözülebilir görünürken, 'hard problem' tamamen ontolojik bir çıkmaz sunar. Nöronal ateşlemelerin ve elektrokimyasal iletilerin birinci tekil şahıs deneyimini (örneğin kırmızı rengi görmenin hissini veya acının ezici niteliğini) tam olarak neden ve nasıl yarattığı sorusu, materyalist paradigma içinde henüz tatmin edici bir indirgemeci açıklamaya kavuşamamıştır.
Etimoloji
İngilizce 'hard' [zor, çetin] ve 'problem' [sorun, mesele] kelimelerinin birleşiminden oluşur. Zihin felsefesinde David Chalmers tarafından 1995 yılında literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Bilincin kolay problemleri (the easy problems of consciousness) ile karıştırılır; kolay problemler işlevsel ve bilişsel mekanizmaların tespitiyle ilgiliyken, zor problem doğrudan öznel deneyimin varoluşsal kökenini sorgular.