Hesaplamalı Model
Computational Model
Tanım
İnsan zihninin dijital bir bilgisayar gibi işlev gördüğünü, olayları ve nesneleri temsil etme ile bu temsiller üzerinde karmaşık işlemler yürütme kapasitesine sahip olduğunu varsayan bilişsel veya psikobiyolojik süreç açıklaması.
Örnek Vaka / Uygulama
Çalışma belleği kapasitesini inceleyen bir bilişsel psikolog, bireylerin seri hatırlama görevlerindeki hata oranlarını simüle etmek için bir bilgisayar modeli geliştirir. Modeldeki parametreler (örneğin iz silinme hızı ve dikkat odağının kapasitesi), deneysel verilerle eşleşene kadar ayarlanır; böylece insan bilişindeki sınırlılıkların altında yatan olası algoritmik mekanizmalar test edilir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve nörobiyolojide hesaplamalı modelleme, zihinsel mimarileri soyut matematiksel denklemler ve algoritma dizileri aracılığıyla simüle etme disiplinidir. Bu yaklaşım, insan zihnini pasif bir uyarıcı-tepki mekanizması olarak değil, sembolik temsilleri işleyen ve dönüştüren aktif bir bilgi işleme sistemi olarak ele alır. Bağlantısalcı yapay sinir ağlarından sembolik mimarilere (örneğin ACT-R) kadar geniş bir yelpazede uzanan bu modeller, hipotezlerin ampirik olarak test edilmesini ve beyindeki nöral aktivite kalıplarının soyut işlevsel çıktılara nasıl dönüştüğünün matematiksel olarak modellenmesini sağlar. Ancak bu modeller insan bilişinin biyolojik, duygusal ve bağlamsal karmaşıklığını sıklıkla idealize ederek indirgemeci bir varsayıma dayanır.
Etimoloji
Latince 'computare' [hesaplamak, birlikte düşünmek] sözcüğünden türetilen 'computation' ile Eski Yunanca 'mousikos' kökünden evrilen 'modelus' [ölçü, kalıp] kelimesinin birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Matematiksel modelleme ile sıklıkla karıştırılır; matematiksel modelleme değişkenler arasındaki niclsel ilişkileri denklemlerle ifade ederken, hesaplamalı modelleme bu denklemlerin zaman içindeki dinamik simülasyonunu ve bilgi işleme basamaklarını adım adım yürütür.