Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İkili Temsil

Dual Representation

Tanım

Bir nesnenin ya da sembolün, hem fiziksel nesnenin kendisi hem de başka bir şeyi temsil eden bir simge olarak aynı anda algılanabilme ve kavranabilme bilişsel kapasitesi.

Örnek Vaka / Uygulama

3 yaşındaki bir çocuğa, odanın minyatür bir maketi gösterilir ve saklı bir oyuncağın maket üzerinde nerede olduğu söylenir. Çocuğun, maketteki oyuncağın konumunu gerçek odadaki konumla eşleştirebilmesi için ikili temsil becerisini kullanması gerekir. Bu becerisi henüz tam gelişmemiş bir çocuk, maketi sadece ilgi çekici yeni bir oyuncak olarak algılar ve gerçek odayla olan sembolik bağını kuramaz.

Derin Analiz

Gelişimsel psikoloji ve bilişsel bilimler literatüründe, Judy DeLoache'un öncülük ettiği çalışmalarla temellendirilen ikili temsil, çocukların sembolik düşünme becerisinin gelişiminde kritik bir eşiktir. Birey, örneğin bir fotoğrafı incelerken hem kağıt üzerindeki mürekkep lekelerini ve fiziksel nesneyi (nesnenin kendisi) hem de o fotoğrafın betimlediği canlıyı veya manzarayı (temsil ettiği şey) zihinsel olarak eşzamanlı işlemek zorundadır. Bu durum, preoperasyonel dönemdeki çocukların sembolleri kullanırken yaşadığı zorlukların (örneğin küçültülmüş bir oda modelindeki saklı oyuncağı bulamaması) arkasındaki temel bilişsel kısıtlılığı açıklar. Prefrontal korteksin ve çalışma belleğinin olgunlaşmasıyla birlikte, çocuk tek bir uyarıcıya atfedilen bu ikili zihinsel durumu aynı anda tutma ve manipüle etme yeteneği kazanır.

Etimoloji

Latince 'dualis' [ikili, iki yönlü] ve Latince 'repraesentare' [göz önüne getirmek, betimlemek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Çift kodlama kuramı (Dual-coding theory - Allan Paivio), bilginin zihinde hem sözel hem de görsel olarak işlenmesini ifade eder; ikili temsil ise tek bir nesnenin hem kendisi hem de sembolü olarak iki farklı zihinsel düzeyde aynı anda algılanmasını kapsar.