İntrospeksiyonizm
İntrospectionism
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Wundt'un Leipzig'deki laboratuvarında bir katılımcının önüne bir metronom konur ve tık sesini duyduğunda zihninde beliren duyusal nitelikleri, ritim algısını ve eşlik eden duygusal tonu en saf haliyle rapor etmesi istenir; bu işlem, dışsal etkenlerden arındırılmış bir iç gözlem kaydıdır.
Derin Analiz
İntrospeksiyonizm, Wilhelm Wundt ve özellikle öğrencisi Edward Titchener tarafından yapısalcılık (structuralism) akımı çerçevesinde laboratuvar ortamına taşınmıştır. Amaç, bilinçli deneyimi en temel bileşenlerine (duyumlar, imgeler, duygulanımlar) ayırmak ve bunları sistematik bir öz-gözlem yöntemiyle nicelleştirmektir. Katılımcılardan nesnel uyarıcılara verdikleri tepkileri en ince ayrıntısına kadar, önyargısız ve ham bir şekilde tanımlamaları istenmiştir. Ancak yöntemin öznel doğası, güvenilirlik sorunları, farklı laboratuvarlar tutarsız bulgular elde etmesi ve bilinçdışı süreçleri hesaba katamaması nedeniyle 20. yüzyılın başlarında John B. Watson öncülüğündeki davranışçılar tarafından şiddetle reddedilmiş, psikolojinin nesnel gözlenebilir davranışlara odaklanmasını tetiklemiştir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Fenomenoloji ile sıklıkla karıştırılır; fenomenoloji yaşantının özüne odaklanırken, introspeksiyonizm bilinç bileşenlerinin yapısal analizi için analitik bir laboratuvar metodolojisidir.