İyi Ölüm
Good Death
Tanım
Bireyin kişisel değerleri, inançları ve tercihleri doğrultusunda, ağrının kontrol altına alındığı, onurlu ve özerkliğin korunduğu yaşam sonu süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Terminal dönemde pankreas kanseri teşhisi konmuş 68 yaşındaki bir hastanın, hastane ortamında yoğun bakım ünitelerine bağlanarak yaşamını uzatmak yerine, palyatif bakım ekibinin desteğiyle evinde, ağrı yönetiminin sağlandığı ve ailesinin yanında huzur içinde vefat etmeyi vasiyet etmesi ve bu doğrultuda bir bakım planı uygulanması.
Derin Analiz
İyi ölüm kavramı, modern tıbbın ölümü sadece biyolojik bir başarısızlık veya tedavi edilmesi gereken bir patoloji olarak gören indirgemeci yaklaşımına karşı gelişen bütüncül bir perspektiftir. Palyatif bakım ve klinik psikolojide bu olgu; tıbbi müdahalelerin sınırlandırılması, yaşam destek ünitelerinin hastanın önceden bildirilmiş iradesine (advance directives) göre yönetilmesi, semptom kontrolü (özellikle analjezi) ve psikososyal/manevi destek bileşenleriyle ele alınır. Süreç, hastanın ölüm yerini seçme özgürlüğünü (ev, hospis vb.) ve yakınlarıyla vedalaşma fırsatını maksimize etmeyi hedefler. Nörobiyolojik ve psikolojik düzlemde ise ölüm kaygısının (thanatophobia) hafifletilmesi, varoluşsal bütünlüğün sağlanması ve keder sürecinin hem hasta hem de geride kalanlar için travmatik etkilerinin en aza indirilmesiyle karakterizedir.
Etimoloji
İngilizce 'good' (iyi, erdemli, arzu edilen) ve 'death' (ölüm, yaşamın sonu; Germen kökenli *dauþuz* kelimesine dayanır) sözcüklerinin birleşiminden oluşan, modern biyoetik ve palyatif bakım literatürüne kazandırılmış bileşik bir kavramdır.
Karıştırmayın
Ötanazi (euthanasia) ile sıklıkla karıştırılır; ancak ötanazi aktif veya pasif olarak yaşamın bir üçüncü şahıs tarafından sonlandırılması müdahalesiyken, iyi ölüm doğal bir sürecin hastanın değerlerine uygun, onurlu ve semptomlardan arındırılmış biçimde deneyimlenmesini kapsayan daha geniş bir yaşam sonu felsefesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Palyatif Bakım
Palyatif Bakım
Palliative Care
Yaşamı tehdit eden veyaciddi hastalıklarla mücadele eden bireylerin semptom kontrolüne, ağrı yönetimine ve yaşam kalitesinin artırılmasına odaklanan disiplinlerarası klinik yaklaşım.
İncele
Ölüm Kaygısı
Ölüm Kaygısı
Death Anxiety
Kişinin kendi ölümlülüğünü hatırlatan uyarıcılara karşı geliştirdiği, varoluşsal kökenli duygusal sıkıntı ve içsel güvensizlik durumu.
İncele