Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İzotonik Kontrol

İsotonic Control

Tanım

Ergonomide, uygulanan kuvvetin şiddetine değil, tarafsız bir noktadan uzaklaştırılma (yer değiştirme) miktarına göre aktive edilen buton veya anahtar gibi kontrol cihazı.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir uçuş simülatöründe veya endüstriyel kontrol panelinde, basıldığı anda herhangi bir yay direnciyle karşılaşmadan sadece temas ve yer değiştirme ile sinyal gönderen hafif bir dokunmatik buton veya serbest hareket eden joystikin çalışma prensibi izotonik kontroldür.

Derin Analiz

İzotonik kontroller, insan-bilgisayar etkileşimi ve bilişsel ergonomi alanlarında, operatörün cihaza uyguladığı kas kuvvetinden bağımsız olarak çalışan sistemleri tanımlar. Sistem, elemanın fiziksel olarak konum değiştirmesine (displacement) tepki verir; dolayısıyla mekanik bir direnç barındırmaz. Bilişsel yük teorisi ve motor kontrol süreçleri bağlamında, bu tür kontroller kullanıcıdan hassas kuvvet geri bildirimi (force feedback) talep etmediği için hareket planlamasını basitleştirir ve işlem süresini kısaltır. Psikomotor beceri testlerinde ve endüstriyel arayüz tasarımında, kullanıcının yorgunluğunu minimize etmek amacıyla tercih edilir.

Etimoloji

Antik Yunanca 'isos' (eşit, aynı) ve 'tonos' (gerginlik, baskı) kelimelerinin birleşimiyle türetilmiş, fiziksel sistemlerde sabit direnç veya gerilimsizlik durumunu ifade eden bir mühendislik ve ergonomi terimidir.

Karıştırmayın

İzometrik kontrol (isometric control) ile sıkça karıştırılır. İzometrik kontrol, hareket etmeyen ancak uygulanan kuvvetin (basıncın) şiddetini ölçen cihazlardır (örneğin uçak kumanda kollarındaki baskı sensörleri); izotonik kontrol ise kuvveti değil, fiziksel yer değiştirmeyi baz alır.