Kesintililik Hipotezi
Discontinuity Hypothesis
Tanım
Gestalt psikolojisinde, ayrımcı öğrenme ve problem çözme süreçlerinin kademeli bir birikimle değil, ani kavrayış ve algısal yeniden yapılandırma yoluyla kesintili bir sıçramayla gerçekleştiğini savunan görüş.
Örnek Vaka / Uygulama
Karmaşık bir mekanik bulmacayı çözmeye çalışan bir birey, uzun süre başarısız denemeler yapar ve görünürde hiçbir ilerleme kaydetmez. Bu evrede doğrusal bir öğrenme grafiği yoktur. Birdenbire parçaların birbirleriyle olan ilişkisini kavrar ve tüm adımları tek bir kusursuz hamleyle tamamlar; bu ani zihinsel sıçrama kesintililik hipotezinin somut karşılığıdır.
Derin Analiz
Gestalt ekolünün öğrenme kuramına getirdiği bu perspektif, davranışçı ekolün deneme-yanılma yoluyla kademeli (kesintisiz) öğrenme varsayımına doğrudan bir antitezdir. Bu hipoteze göre birey, problemi çözerken veya doğru ayrımı yaparken doğrusal bir gelişim izlemez. Bilgi parçaları başlangıçta dağınık veya anlamsızdır; ancak zihinsel alanın ('field') ani bir reorganizasyona uğramasıyla bütünlük kazanır. Doğru yanıt, ancak bütün içindeki ilişkisel ağın keşfedildiği o ani 'aha' anında görünür hale gelir. Bilişsel bilimler ve problem çözme literatüründe 'hep-hiççi öğrenme' (all-or-none learning) prensibiyle paralel çalışır.
Etimoloji
Latince 'dis-' [ayrılma, zıtlık] + 'continuare' [sürdürmek, kesintisiz devam etmek] fiil kökünden türetilmiştir; bilişsel süreçlerdeki sıçramalı ve ani değişimleri ifade eder.
Karıştırmayın
Süreklilik hipotezi (continuity hypothesis) ile karıştırılır; süreklilik hipotezi öğrenmenin pekiştireçlerle yavaş, kümülatif ve kesintisiz bir eğri izlediğini savunurken, kesintililik hipotezi öğrenmenin ani sıçramalarla gerçekleştiğini öne sürer.