Konsilyans
Consilience
Tanım
Farklı disiplinlerden ve bağımsız kaynaklardan gelen kanıtların ortak bir noktada buluşarak güçlü ve tutarlı bir bilgi bütünü oluşturması ilkesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Evrimsel biyoloji, genetik, paleontoloji ve iklim bilimi gibi tamamen farklı disiplinlerden gelen uzmanların, hiçbir tekil veri seti tek başına kesin kanıt sunmasa dahi, elde ettikleri verilerin küresel iklim değişikliklerinin canlı türleri üzerindeki ortak etkisini tutarlı bir şekilde işaret etmesi konsilyansın somut bir örneğidir.
Derin Analiz
Epistemoloji, bilim felsefesi ve bilişsel bilimler kesişiminde yer alan konsilyans, Edward O. Wilson'ın çalışmalarıyla popülarize edilmiş; fiziki yasalar ile biyolojik evrimin insan varoluşunun tüm veçhelerini temellendirdiği görüşünü savunur. İstatistiki ve metodolojik bağlamda ise 'kanıtların yakınsaması' (convergence of evidence) olarak adlandırılır. Tek başına zayıf veya belirsiz olan çok sayıda bağımsız veri akışının, ortak bir hipotezi desteklemesi durumunda epistemik güvenilirliğin üstel olarak artmasını sağlar. Bilişsel düzeyde insan beyninin örüntü tanıma ve indirgemeci sentez yapma eğiliminin akademik metodolojiye yansımasıdır.
Etimoloji
Latince 'consilire' (bir araya gelmek, uyuşmak) fiilinden türetilmiş olup, 'com-' (birlikte) ve 'salire' (sıçramak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Korelasyon (sadece iki değişken arasındaki matematiksel ilişkiyi ifade eder, konsilyans ise disiplinler arası kanıt bütünlüğünü kapsar) ve İndirgemecilik (fenomenleri en alt bileşenlerine indirger, konsilyans ise bu bileşenleri ve disiplinleri ortak bir paydada birleştirir).