Koşulluluk Yönetimli Davranış
Contingency-governed Behavior
Tanım
Doğrudan ve yalnızca pekiştirme koşullarının bir sonucu olarak ortaya çıkan, herhangi bir bilinçli düşünme, kural çıkarma veya müzakere süreci barındırmayan davranış biçimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir güvercinin, ışık yandığında gagaladığı düğmenin yiyecek getirdiğini fark etmesi ve bu ilişkiyi herhangi bir dilsel kural duymadan doğrudan deneyimleyerek düğmeye basmaya devam etmesi koşulluluk yönetimli davranıştır.
Derin Analiz
Davranışçı yaklaşımda ve edimsel koşullanma literatüründe, organizmanın çevresel uyaranlar ile pekiştireçler arasındaki doğrudan deneyimsel ilişki (kontingensi) yoluyla şekillenen tepkileri ifade eder. Kural-yönetimli davranışın (rule-governed behavior) aksine, dilsel formülasyonlara veya önceden tanımlanmış yönergelere dayanmaz. Tamamen ampirik ve dolaysız bir pekiştirme veya cezalandırma tarihçesinin (history of reinforcement) motor veya bilişsel çıktısıdır. Bu süreçte organizma, uyaran kontrolü altında sezgisel veya otomatize edilmiş bir adaptasyon sergiler; bilişsel haritalama veya sembolik planlama minimum düzeydedir.
Etimoloji
Latince 'contingere' (dokunmak, gelip çatmak, olası olmak) kökünden türetilen 'contingency' (koşulluluk/durumsallık) ve Eski İngilizce 'behabban' kökünden evrilen 'behavior' (davranış) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Kural-yönetimli davranış (rule-governed behavior) ile karıştırılır; ayırt edici nokta, koşulluluk yönetimli davranışın doğrudan çevresel deneyimle şekillenmesi, kural-yönetimli davranışın ise dilsel talimatlar veya yönergeler aracılığıyla ortaya çıkmasıdır.