Kümülatif Ölçek
Cumulative Scale
Tanım
Katılımcıların daha yüksek dereceli maddeleri onayladıklarında kendinden önceki tüm alt düzey maddeleri de onaylamış kabul edildiği tek boyutlu bir psikometrik ölçüm aracıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir iş yerindeki yabancı dil yeterliliğini ölçen kümülatif bir testte; Madde 1 'Günlük selamlaşmaları anlarım', Madde 2 'Basit metinleri okuyabilirim', Madde 3 'Akıcı bir şekilde iş sunumu yapabilirim' şeklinde sıralanmıştır. Bu ölçeğe göre 3 puan alan bir kişinin, mantıksal olarak 1 ve 2 numaralı maddelerdeki becerilere de sahip olduğu kabul edilir.
Derin Analiz
Psikometri ve ölçme-değerlendirme literatüründe kümülatif ölçekler, maddelerin hiyerarşik bir sıra izlediği deterministik modeller üzerine kuruludur. Louis Guttman tarafından geliştirilen bu yaklaşımda, ölçekteki her bir madde bir zorluk veya kabul basamağını temsil eder. Bireyin aldığı toplam puan, onun ölçekteki hangi basamağa kadar ilerlediğini doğrudan gösterir ve ideal bir kümülatif ölçekte, kişinin toplam puanı bilindiğinde hangi maddelere 'evet' veya 'doğru' yanıtını verdiği hatasız bir şekilde tahmin edilebilir. Guttman ölçeği olarak da bilinen bu yapı, sosyal bilimlerde tutumların tek boyutluluğunu test etmek için kritik bir matematiksel zemin sunar; ancak gerçek insan davranışındaki varyans ve hata payı nedeniyle mükemmel kümülatiflik pratikte nadiren sağlanır.
Etimoloji
Latince 'cumulare' (biriktirmek, yığmak) fiilinden türetilen 'cumulus' kökü ile İngilizce 'scale' (merdiven, ölçü) kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Likert tipi ölçeklerle karıştırılır. Likert ölçeklerinde maddeler kümülatif bir hiyerarşi izlemez, yanıtlar toplanarak genel bir tutum skoru elde edilir; kümülatif ölçekte ise maddeler arasında mantıksal ve dereceli bir kapsayıcılık şartı vardır.
Keşfetmeye Devam Edin
Psikometri
Psikometri
Psychometrics / Psychometry
🔹 1. (psychometrics): Bilişsel yeteneklerin, kişilik özelliklerinin ve davranışsal niteliklerin nicelleştirilmesiyle ve bu amaçla kullanılan ölçüm araçlarının geliştirilmesiyle ilgilenen psikoloji alt dalıdır. 🔹 2. (psychometry): Parapsikolojide bir nesneye dokunarak onun geçmişi veya sahibi hakkında bilgi edinme iddiası; psikolojide ise zihinsel yeteneklerin ve özelliklerin ölçülmesi.
İncele
Tek Boyutluluk
Tek Boyutluluk
Unidimensionality
Bir ölçek, test veya veri setinin yalnızca tek bir gizli yapıyı, özelliği veya niteliği ölçme derecesidir.
İncele