Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Labiodental

Labiodental

Tanım

Alt dudağın üst dişlere temas etmesi veya yaklaşmasıyla üretilen ses birimlerini ifade eden fonetik terim.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireyin İngilizce 'fast' veya Türkçe 'fil' kelimesini telaffuz ederken alt dudağını hafifçe üst dişlerine değdirerek hava akışını türbülansa uğratması labiodental ses üretimine somut bir örnektir.

Derin Analiz

Dilbilim ve psikodilbilim bağlamında labiodental, konuşma seslerinin (fonemlerin) artikülasyon mekanizmasını sınıflandırmak için kullanılır. Üretim sırasında alt dudak aktif artikülatör, üst dişler ise pasif artikülatör görevi üstlenir. Türkçe ve İngilizcedeki [f] ve [v] ünsüzleri bu kategoridedir. Bilişsel ve nöropsikolojik açıdan, bu tür seslerin üretimi ve algılanması, motor korteks ile işitsel korteks arasında hassas bir sensorimotor entegrasyon gerektirir. Broca alanı, bu tür karmaşık ağız-yüz hareketlerinin planlanmasında kritik bir rol oynar.

Etimoloji

Latince 'labium' (dudak) ve 'dens/dent-' (diş) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Bilabial (iki dudak arasındaki sesler, örn: [p], [b]) ve dental (dilin dişlere temasıyla oluşan sesler) terimleriyle karıştırılır. Ayırt edici nokta dudak-diş etkileşimidir.