Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mem

Meme

Tanım

Toplumların kültürel evrimini sağlayan, bir bireyden diğerine taklit, öğrenme veya iletişim yoluyla aktarılan fikir, davranış veya pratik birimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Popüler kültürde viral olan ve milyonlarca insan tarafından kısa sürede benimsenen belirli bir dans figürünün, sosyal medya platformları aracılığıyla saatler içinde küresel çapta taklit edilerek yayılması, memin kültürel replikasyonuna somut bir örnektir.

Derin Analiz

Memetik teorinin merkezinde yer alan bu kavram, kültürel bilginin tıpkı biyolojik genler gibi replike olduğu, mutasyona uğradığı ve doğal seçilime tabi tutulduğu varsayımına dayanır. Bilişsel ve davranışsal bilimler bağlamında memler; inançlar, moda akımları, sloganlar, ritüeller veya dijital çağda internet görselleri (caps) biçiminde tezahür eder. Zihinden zihne atlama yeteneği olan 'kognitif parazitler' veya bilgi paketleri olarak işlev görürler. İnsan beyninin nöral devrelerinde kodlanan bu soyut birimler, toplumsal belleğin şekillenmesinde, kültürel adaptasyonda ve kolektif bilincin evrimleşmesinde merkezi bir rol üstlenir.

Etimoloji

Antik Yunanca 'mimēma' (taklit edilen şey, kopya) kelimesinden türetilmiş olup, gen (gene) sözcüğüyle kafiyeli olması ve Fransızca 'même' (aynı) sözcüğünü çağrıştırması amacıyla İngiliz biyolog Richard Dawkins tarafından 1976 yılında türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kültürleşme (acculturation) süreciyle sıklıkla karıştırılır; ancak kültürleşme geniş çaplı bir toplumsal etkileşim süreciyken, mem bu sürecin en küçük kopyalanabilir ve aktarılabilir yapı taşıdır.