Otonom Hiperrefleksi
Autonomic Hyperreflexia
Tanım
Genellikle omurilik yaralanmalarında görülen, lezyon seviyesinin altındaki zararlı uyaranlara karşı sempatik sinir sisteminin aşırı ve kontrolsüz tepki vermesiyle karakterize klinik acil durum.
Örnek Vaka / Uygulama
T4 seviyesinde omurilik yaralanması olan bir hastanın idrar sondasının tıkanması sonucu ani tansiyon yükselmesi, şiddetli pulsatil baş ağrısı, yüzde kızarma ve terleme atakları yaşaması; sonda açıldıktan sonra semptomların hızla gerilemesi.
Derin Analiz
Genellikle altıncı torasik omur (T6) veya üzerindeki seviyelerde meydana gelen tam omurilik yaralanmalarında izlenir. Lezyon seviyesinin altından gelen duyusal uyaranlar (örneğin mesane distansiyonu, bağırsak impaksiyonu veya bası yaraları) beyne ulaşamaz ve medulla spinalis'in refleks yollarını tetikler. Bu durum, sempatik zincirin kontrolsüz aktivasyonuna ve sistemik vazokonstriksiyona yol açarak ciddi paroksismal hipertansiyon, yüzde kızarma ve baş ağrısı ile kendini gösterir. Baroreseptör aracılı parasempatik yanıt ise kalbin atım hızını düşürerek bradikardiye neden olur ancak vasküler direnci kıramaz.
Etimoloji
Latince 'autonomus' [kendi kendine çalışan, bağımsız] + Yunanca 'hyper' [aşırı, üst düzey] + Latince 'reflexus' [geri tepme, bükülme].
Karıştırmayın
Ortostatik hipotansiyon ile sıklıkla karıştırılır; ortostatik hipotansiyonda kan basıncında ani düşüş ve bayılma hissi görülürken, otonom hiperreflekside (disrefleksi) hayatı tehdit eden şiddetli bir hipertansiyon tablosu hâkimdir.