Otonom Disrefleksi
Autonomic Dysreflexia
Tanım
Altıncı torasik vertebra veya üzerindeki düzeylerde omurilik yaralanması geçiren bireylerde, yaralanma seviyesinin altından gelen uyarıların tetiklediği aşırı ve yaşamı tehdit edici otonom sinir sistemi aktivasyonudur.
Örnek Vaka / Uygulama
T4 seviyesinde omurilik felci olan bir hastanın kateterinin tıkanması sonucu mesanesinde aşırı idrar birikir. Hasta felç seviyesinin altında hissetmediği için ağrıyı doğrudan algılayamaz; ancak kısa süre içinde şiddetli, zonklayıcı bir baş ağrısı, yüzde kızarma, aşırı terleme ve tansiyonun 220/120 mmHg seviyesine fırlamasıyla acil servise başvurur.
Derin Analiz
Otonom disrefleksi, sempatik sinir sisteminin kontrolsüz bir şekilde aktive olmasıyla karakterize akut bir nörolojik acil durumdur. Omurilik lezyonu (genellikle T6 ve üstü) nedeniyle, beyin sapındaki vazomotor merkezler omuriliğin alt kesimlerinden gelen duysal uyarıları (örneğin mesane distansiyonu, kabızlık veya deri irritasyonu) inhibe edemez. Bu durum, lezyon seviyesinin altındaki sempatik zincirin yaygın vazokonstriksiyona (damar büzülmesi) yol açmasıyla şiddetli hipertansiyona neden olur. Baroreseptör aracılığıyla kalbe gelen uyarılar parasempatik sistemi (vagus siniri) uyararak kompanse etmeye çalışsa da, beyin lezyon seviyesinin altına sinyal iletemediği için bradikardi ve baş ağrısı tablosu eşlik eder. Tedavi edilmezse intrakraniyal kanama, miyokard enfarktüsü veya ölümle sonuçlanabilir.
Etimoloji
Yunanca 'autos' (kendi/otonom) + Latince 'dis-' (anormal/bozuk) + 'reflexus' (bükülme/geriye dönme).
Karıştırmayın
Ortostatik hipotansiyon ile sıklıkla karıştırılır; ortostatik hipotansiyonda kan basıncında ani düşüş ve bayılma hissi görülürken, otonom disreflekside tam tersi şekilde hayati tehlike yaratacak düzeyde ani ve şiddetli bir hipertansiyon tablosu mevcuttur.