Öz-gerçekleştirim
Self-actualization
Tanım
Bireyin sahip olduğu potansiyeli, yetenekleri ve becerileri en üst düzeyde geliştirerek eksiksiz bir varoluşa ulaşması ve yaşamı tüm derinliğiyle deneyimlemesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllarca kurumsal bir şirkette ailesinin beklentileri doğrultusunda finans müfettişi olarak çalışan 42 yaşındaki bir bireyin, temel ekonomik güvenliğini ve toplumsal statüsünü sağladıktan sonra, içindeki derin sanat tutkusunu bastırmaktan vazgeçip tamamen resim sanatına yönelmesi ve bu süreçte zaman algısını yitirerek derin bir tatmin yaşaması.
Derin Analiz
Hümanist psikolojinin merkezinde yer alan öz-gerçekleştirim, deterministik ve indirgemeci ekollerin aksine insanın yapıcı, ileriye dönük ve potansiyelini realize etmeye programlı doğasını vurgular. Abraham Maslow’un gereksinimler hiyerarşisinin en tepesinde konumlanan bu kavram; fizyolojik, güvenlik, ait olma ve saygınlık gibi eksiklik motivasyonlarının (D-needs) tatmin edilmesinin ardından devreye giren varlık motivasyonlarını (B-needs) barındırır. Carl Rogers’ın fenomonolojik kuramında ise bireyin doğuştan getirdiği 'gerçekleşme eğiliminin' (actualizing tendency) engellerden arındırılmış bir ortamda (koşulsuz kabul) serbest kalmasıyla mümkündür. Zirve deneyimler (peak experiences) bu sürecin anlık ama dönüştürücü coşku halleridir.
Etimoloji
İngilizce 'self' (kendi, öz) sözcüğü ile Latince 'actualis' (faal, fiili, gerçek) kökünden türetilen ve potansiyel haldeki bir kapasitenin somutlaşmasını ifade eden 'actualize' fiilinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Narsizm veya ego tatmini ile sıklıkla karıştırılır; ancak narsizm dış onay ve üstünlük arayışına dayalı savunmacı bir örüntüyken, öz-gerçekleştirim içsel potansiyelin keşfi, otantiklik ve toplumsal/evrensel değerlerle bütünleşmeyi gerektirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Hümanist Psikoloji
Hümanist Psikoloji
Humanistic Psychology
Bireyin özgür iradesine, kendi yaşam tarzını kurma kapasitesine ve potansiyelini gerçekleştirmesine odaklanan, psikanaliz ve davranışçılığa alternatif olarak doğmuş psikolojik yaklaşım.
İncele