Öz-ilgi
Self-relevance
Tanım
Bir uyarıcının, bilginin veya olayın bireyin kendi benlik yapısıyla, kişisel hedefleriyle ya da kimliğiyle ne derece ilişkili olduğunun algılanması.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikoloji laboratuvarında deneceklere bir sıfat listesi verilir. İlk gruptakilere kelimelerin büyük harfle yazılıp yazılmadığı (yüzeysel işleme), ikinci gruptakilere ise kelimelerin kendilerini tanımlayıp tanımlamadığı (öz-ilgi koşulu) sorulur. Öz-ilgi koşulunda kelimeleri kodlayan deneklerin, hatırlama testinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek performans gösterdiği saptanır.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve nörobilimde öz-ilgi, bilginin işlenme derinliğini ve hafızada kalıcılığını belirleyen kritik bir filtredir. 'Benlik referans etkisi' (self-reference effect) olarak bilinen olgu, bireyin kendisiyle ilişkilendirdiği bilgileri çok daha üstün bir formda kodladığını ve hatırladığını gösterir. Nörogörüntüleme çalışmaları, yüksek öz-ilgi taşıyan uyarıcıların işlenmesinde medial prefrontal korteks (mPFC) ve default mode network (varsayılan durum ağı) yapıcısının merkezi bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bilgi benlik kavramıyla ne kadar bağdaştırılırsa, sinaptik kodlama o kadar katmanlı ve kalıcı hale gelir.
Etimoloji
İngilizce 'self' (öz, kendi, Eski İngilizce 'self') ve Latin kökenli 'relevare' (kaldırmak, hafifletmek; modern dilde ilgili olmak, dokunmak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Medial Prefrontal Korteks
Medial Prefrontal Korteks
Medial Prefrontal Cortex
Prefrontal korteksin iki kortikal hemisferin iç duvarlarının orta hattında yer alan ve yürütücü işlevler, duygu düzenleme ile sosyal bilişte kritik rol oynayan anatomik bölgesi.
İncele
Varsayılan Durum Ağı
Varsayılan Durum Ağı
Default-mode Network (DMN)
Birey dış dünya ile etkileşimde değilken, zihin serbest dolaşım halindeyken veya içsel odaklı görevler yürütülürken yüksek aktivite gösteren birleşik beyin bölgeleri şebekesi.
İncele