Rule Of Thumb
Rule Of Thumb
Tanım
Bir problemi çözerken ya da karar alırken kullanılan, genel olarak işlevsel fakat kesinlik veya kusursuzluk iddia etmeyen pratik kılavuz ilke.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte bir psikoterapistin, ilk seansa gelen bir danışmanın intihar riskini değerlendirirken geçmişe dönük dürtü kontrol bozukluklarına hızlıca odaklanması ve genel bir risk projeksiyonu yapması bir 'rule of thumb' uygulamasıdır. Ancak bu pratik kural, derinlemesine ve yapılandırılmış psikometrik değerlendirmelerin yerini alamaz.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve karar verme teorisi bağlamında 'rule of thumb', insan zihninin sınırlı bilişsel kaynaklarla karmaşık ortamlarda hızlı ve verimli kararlar almasını sağlayan sezgisel bir stratejidir (heuristic). Herbert Simon'ın 'sınırlı rasyonellik' (bounded rationality) teorisiyle doğrudan ilişkilidir. Birey, optimize edilmiş kusursuz çözümleri aramak yerine, bilişsel yükü azaltmak adına tatmin edici (satisficing) kestirimlere yönelir. Bu zihinsel kısayollar her ne kadar ekseriyetle doğru sonuç verse de, sistematik önyargılara ve bilişsel yanılgılara (cognitive biases) kapı aralayabilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Kesin algoritmalar ve matematiksel kesinlik içeren formüllerle karıştırılır; oysa 'rule of thumb' deneysel gözleme dayanan ve istisnaları barındıran esnek bir kestirimdir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Yük
Bilişsel Yük
Cognitive Load
Belirli bir görevin yerine getirilmesi sırasında çalışma belleğinin maruz kaldığı zihinsel kaynak talebinin göreceli miktarı.
İncele
Sınırlı Rasyonellik
Sınırlı Rasyonellik
Bounded Rationality
Bireylerin karar verme sürecinde bilgi eksikliği, bilişsel kapasite sınırları ve çevresel karmaşıklıklar nedeniyle ideal olarak en rasyonel olanı değil, mevcut kısıtlar altında 'yeterince iyi' olanı seçmesini ifade eden karar alma modeli.
İncele
Karar Verme
Karar Verme
Decision Making
İki veya daha fazla alternatif arasından en uygun olanını seçmeyi içeren temel bilişsel süreç.
İncele