Şefkatli Aşk
Compassionate Love
Tanım
Başkasının iyiliğini ve refahını önceliklendiren, karşısındakinin acısını hafifletmeye ve gelişimini desteklemeye odaklı, diğerkâm bir sevgi biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Onkoloji servisinde uzun süredir kemoterapi tedavisi gören eşinin her türlü bakımını üstlenen, kendi sosyal hayatından ve kişisel konforundan vazgeçerek onun acısını dindirmeye ve moralini yüksek tutmaya odaklanan bir bireyin sergilediği tutum, şefkatli aşkın klinik ve pratik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Şefkatli aşk; sosyal psikoloji ve yakın ilişkiler literatüründe, bireyin kendi çıkarlarını ikinci plana atarak partnerinin, ailesinin veya genel olarak insanlığın psikolojik ve fiziksel esenliğine odaklandığı bir motivasyonel yapı olarak incelenir. Nörobiyolojik düzeyde, bu aşk türünün deneyimlenmesi sırasında oksitosin ve vazopressin sistemlerinin aktive olduğu, aynı zamanda beynin ödül devrelerinin (özellikle ventral striatal bölgeler) ve prefrontal korteksteki empati ile öz-dügümlü şefkat devrelerinin ortak bir işleyiş sergilediği fMRI çalışmalarında gösterilmiştir. Romantik ilişkilerdeki tutkulu aşktan farklı olarak yüksek düzeyde heyecan içermez; bunun yerine derin bir bağ, fedakarlık ve sürdürülebilir bir bakım verme motivasyonu barındırır.
Etimoloji
Latince 'compassio' (birlikte hissetme, ıstırabı paylaşma) kelimesi ile Eski İngilizce 'lufu' (sevgi, şefkat duyma) kökünün birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Tutkulu aşk (passionate love) ile sıklıkla karıştırılır; tutkulu aşk yüksek düzeyde cinsel arzu, fizyolojik uyarılma ve belirsizlik içerirken, şefkatli aşk sakin, güvenli, diğerkâm ve kalıcı bir bağlılık temeline dayanır. Ayrıca, agape ve özgecilikten (altruism) farklı olarak kişilerarası özel bir bağ ve yakınlık ekosisteminde yeşerebilir.