Somut İşlem Dönemi
Concrete Operation
Tanım
Gelişmekte olan çocuğun fiziksel dünyadaki nesneleri zihinsel olarak temsil etme ve aralarındaki mantıksal ilişkileri kavrama becerisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yedi yaşındaki bir çocuk, eşit miktarda su içeren iki özdeş bardaktan birindeki suyun daha uzun ve dar bir bardağa boşaltıldığında miktarının değişmediğini (korunum ilkesi) ve 'köpekler' kategorisinin daha geniş bir 'hayvanlar' kümesinin alt kümesi olduğunu mantıksal olarak kavrayabilir.
Derin Analiz
Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramının kritik evrelerinden birini oluşturan somut işlemler dönemi, yaklaşık 7 ila 11 yaşları arasındaki çocuklarda gözlemlenen zihinsel bir reorganizasyonu ifade eder. Bu evrede çocuklar, benmerkezci düşünce biçiminden uzaklaşarak merkeziyetten kurtulma (decentration) yeteneği kazanırlar. Fiziksel nesneler ve somut olaylar üzerinde mantıksal işlemler (korunum, sınıflama, sıralama) gerçekleştirebilirler. Ancak soyut hipotezler üretme veya tümdengelimli akıl yürütme kapasitesi henüz gelişmemiştir; zihinsel işlemler somut gerçekliğe ve gözlemlenebilir ipuçlarına dayalı kalmak zorundadır.
Etimoloji
Latince 'concretus' (büyümüş, katılaşmış, somutlaşmış; 'crescere' [büyümek] fiilinin geçmiş ortacı) ve Latince 'operatio' (işlem, çalışma; 'operari' [çalışmak, faaliyette bulunmak] kökünden).
Karıştırmayın
İşlem öncesi dönem (preoperational stage) ile sıklıkla karıştırılır; işlem öncesi dönemdeki çocuklar nesnelerin görünüşüne odaklanıp korunum ve sınıflama mantığını kuramazken, somut işlem dönemindeki çocuklar mantıksal işlemleri somut nesneler üzerinden başarıyla yürütebilir.